De Ongelooflijke Podcast

Ze schreef een opmerkelijk essay in (https://www.trouw.nl/tijdgeest/na-mijn-rondje-in-de-sportschool-voel-ik-mij-altijd-beter-maar-nooit-voel-ik-mij-minder-alleen-in-de-kerk-wel~b66d55cb/)Trouw (https://www.trouw.nl/tijdgeest/na-mijn-rondje-in-de-sportschool-voel-ik-mij-altijd-beter-maar-nooit-voel-ik-mij-minder-alleen-in-de-kerk-wel~b66d55cb/) - een essay dat ze zelf omschrijft als haar coming-out als gelovige. Want ja: na jarenlang zoeken durft schrijver Josha Zwaan dat inmiddels hardop te zeggen.

Zwaan schreef de bestseller Parnassia en heeft een achtergrond als gedragswetenschapper. Gaandeweg haar leven ontdekte ze dat er iets nodig is wat groter is dan zijzelf om overeind te blijven. Iets dat verder gaat dan ratio, zelfhulp of controle.

We praten ook over haar nieuwe roman Wilgenkind, die een indringende vraag stelt over mantelzorg: moet je zorgen voor iemand die niet goed voor jou heeft gezorgd? Josha had een moeizame relatie met haar ouders - maar wat kan er gebeuren als de dood dichtbij komt?

David Boogerd spreekt Josha Zwaan samen met vaste gast Stefan Paas, theoloog en hoogleraar aan de VU Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web), waaronder dit stuk over Hildegard von Bingen dat in de aflevering genoemd werd: De geniaalste vrouw van de middeleeuwen. (https://deongelooflijke.substack.com/p/de-meest-geniale-vrouw-van-de-middeleeuwen)
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #244 - Lieke Marsman is ongeneeslijk ziek – en kreeg een godservaring die haar atheïsme op z’n kop zette (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/123200/244-lieke-marsman-is-ongeneeslijk-ziek-en-kreeg-een-godservaring-die-haar-atheisme-op-zn-kop-zette)
🎧 #294 - De teleurstelling van de (seculiere) millennial. Doortje Smithuijsen over nihilisme, open relaties en de kerk (https://#294%20-%20De%20teleurstelling%20van%20de%20(seculiere)%20millennial.%20Doortje%20Smithuijsen%20over%20nihilisme,%20open%20relaties%20en%20de%20kerk)

Van wie is de staat – de overheid – eigenlijk? Van het volk? Maar wélk volk dan? De boze burger die zich niet gehoord voelt, of de progressieve, activistische voorhoede die de wereld wil redden?

Of is de staat in handen van een technocratische elite, die denkt met beleid, modellen en statistiek ieder probleem weg te organiseren?

Onze gast, Paul Frissen, denkt al decennialang na over deze vragen. Paul is bestuurskundige, filosoof en De Groene Amsterdammer noemde hem onlangs een van de belangrijkste conservatieve denkers van Nederland.

Frissen ziet een elite die is losgezongen van het volk - niet zozeer sociaal-economisch, maar vooral cultureel en moreel. Een elite die volgens hem zogenaamd seculier is - dat woord valt opvallend vaak in zijn boek - maar ondertussen een eigen geloof heeft opgebouwd.

Prikkelende stellingen dus, die hij uitgebreid uitwerkt in zijn boek De neutrale staat.

David Boogerd spreekt Paul Frissen samen met vaste gast Stefan Paas, theoloog en hoogleraar aan de VU Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack). (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web)
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #224 - 'Nederland heeft zijn ziel verkocht', straatarts Michelle van Tongerloo over de zorg, de mens en de (Paulus)kerk (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/117363/224-nederland-heeft-zijn-ziel-verkocht-straatarts-michelle-van-tongerloo-over-de-zorg-de-mens-en-de-pauluskerk)

Op 4 en 5 mei kijken we meestal terug op hoe het misging in de geschiedenis: hoe kan een land afglijden naar fascisme of nazisme? Maar vandaag draaien we het om: hoe blijft een land - een democratie - juist wél overeind?

Historicus Beatrice de Graaf schreef een fascinerend essay (https://deongelooflijke.substack.com/publish/post/196089476?r=6cjvm1&utm_campaign=post&utm_medium=web&showWelcomeOnShare=true) voor De Ongelooflijke (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web) over de jaren ’30, met een intrigerende vraag: waarom werd Nederland toen géén fascistische staat, zoals nazi-Duitsland? Hoe bleef de democratie hier overeind - en wat kunnen wij daar vandaag van leren?

Daarnaast kijken we naar misschien wel de interessantste actuele testcase: Hongarije. Viktor Orbán gold jarenlang als hét voorbeeld van hoe een moderne autocratie eruit kan zien - een model dat ook bewonderaars had bij politici als Trump en Wilders. Maar nu verloor hij de verkiezingen. Wat zegt dat?

Stefan Paas heeft Hongaarse contacten en schetst een verrassender beeld: misschien hebben wij Orbán en Hongarije wel te eenzijdig bekeken.

We bespreken dus twee momenten waarop de democratie onder druk stond - bijna een eeuw uit elkaar - en tóch niet viel. Dat leidt tot de centrale vraag: wat beschermt een democratie tegen de verleiding van een politieke verlosser?

Extra actueel, nu in dezelfde week de Raad van Kerken zich uitsprak tegen radicaal-rechts gedachtegoed.

David Boogerd in gesprek met hét Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf (Universiteit Utrecht) en theoloog Stefan Paas (VU Amsterdam en Theologische Universiteit Utrecht).

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen - zoals het essay van Beatrice (https://deongelooflijke.substack.com/publish/post/196089476?r=6cjvm1&utm_campaign=post&utm_medium=web&showWelcomeOnShare=true) - via ons online platform (Substack) (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web).
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #138 - Was de kerk fout in de Tweede Wereldoorlog? (Ongelooflijke Café met George Harinck en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/89545/138-was-de-kerk-fout-in-de-tweede-wereldoorlog-ongelooflijke-cafe-met-george-harinck-en-stefan-paas)
🎧 #279 - Moeten we meer opkomen voor onze (christelijke) cultuur? (live met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/134640/279-moeten-we-meer-opkomen-voor-onze-christelijke-cultuur-live-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)
🎧#56 - De ‘heilige alliantie' tussen orthodoxe christenen en radicale populisten met Sander Rietveld en Stefan Paas (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/55199/56-de-heilige-alliantie-tussen-orthodoxe-christenen-en-radicale-populisten-met-sander-rietveld-en-stefan-paas)

🎧 #7 - Gelijkwaardigheid - een 'geloof' (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-geschiedenis/135075/7-gelijkwaardigheid-een-geloof-onder-druk) onder druk van De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-geschiedenis)

Hij schrijft over de grote thema’s van het leven: ziekte, onrecht, geld - en nu ook vergeving. Telkens met dezelfde vraag: wat kunnen we hierover leren uit die oude verhalen en wijsheden van de Bijbel?

Alain Verheij staat bekend als een eigenzinnig theoloog. Hij is columnist voor Trouw en heeft een bijzondere positie in het literaire landschap. Zijn boeken over de Bijbel schrijft hij bij een seculiere uitgeverij (Atlas Contact), zo ook zijn nieuwe boek: De prijs van vergeving.

Vergeving is een onderwerp waar we als samenleving zichtbaar mee worstelen. In een tijd van gecancelde artiesten, schandalen, #MeToo en excuses voor het slavernijverleden rijst steeds opnieuw de vraag: hoe gaan we om met schuld, schaamte en tweede kansen?

Blijkbaar is vergeven allesbehalve eenvoudig. Volgens Alain is het een van de moeilijkste én mooiste dingen die een mens kan doen. Tegelijkertijd kan vergeving ook gevaarlijk zijn.

David Boogerd spreekt Alain Verheij uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web).
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #95 - Een van de grootste denkers van dit moment: Miroslav Volf, over (religieuze) oorlog en vergeving. (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/70966/95-een-van-de-grootste-denkers-van-dit-moment-miroslav-volf-over-religieuze-oorlog-en-vergeving)
🎧 #123 - Wat doet het verdedigen van moordenaars en zedendelinquenten met je mensbeeld en geloof? (met advocaat Natacha Harlequin) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/83642/123-wat-doet-het-verdedigen-van-moordenaars-en-zedendelinquenten-met-je-mensbeeld-en-geloof-met-advocaat-natacha-harlequin-en-stefan-paas)
🎧#250 - (bonus) Hét grote debat: had Augustinus een baard? (Paul van Geest vs. Rik Peels) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/124989/250-bonus-het-grote-debat-had-augustinus-een-baard-paul-van-geest-vs-rik-peels)

🎧 De Bijbel voor losers (Alain Verheij in podcast 'Dit is de Bijbel') (https://npo.nl/luister/podcasts/663-dit-is-de-bijbel/114260)
🎧 De zin van ziekte in de Bijbel (Alain Verheij in 'Dit is de Bijbel') (https://npo.nl/luister/podcasts/663-dit-is-de-bijbel/108598)

We moeten het echt over AI hebben. Zeker deze week.
Want het was de week waarin Trump in de problemen kwam door een AI-gegenereerd plaatje. De week waarin in Nederland auto's mogen rondrijden die niet bestuurd worden door een mens, maar door kunstmatige intelligentie. En ook op het slagveld was er een primeur: Oekraïne maakte bekend dat het een vijandelijke stelling van de Russen had ingenomen, puur met robots - daar kwam geen enkele grondsoldaat aan te pas.

Allemaal ondenkbaar zonder AI. De impact is dus enorm, en dat zorgt voor grote beloftes én grote vragen.

Luidt AI het einde in van de mens, of gaan we dankzij AI een langer, gezonder en beter leven tegemoet?

Dat is ook een van de vragen die zij stelt in haar boek De Machtscode: Marietje Schaake. Ze onderzoekt dit thema al lang en werkt zelf in het hart van Silicon Valley, waar ze als onderzoeker verbonden is aan Stanford University. Eerder zat ze tien jaar in het Europees Parlement voor D66.

Wat is AI nou eigenlijk? Wat moeten we ermee? En hoe gevaarlijk- of misschien wel geweldig - is het? En hoe houden we de menswaardigheid hoor in dit AI-tijdperk?

David Boogerd spreekt Marietje Schaake uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web), zoals de twee recente stukken over de strijd tussen de Trump regering en Paus Leo XIV
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #292 - De (duistere) denkbeelden achter Big Tech (met Haroon Sheikh en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/138106/292-de-duistere-denkbeelden-achter-big-tech-met-haroon-sheikh-en-stefan-paas)
🎧 #144 - Het gevaar van AI en hoe het ons nu al beïnvloedt (met Maaike Harmsen en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/91589/144-het-gevaar-van-ai-en-hoe-het-ons-nu-al-beinvloedt-met-maaike-harmsen-en-stefan-paas)
🎧 #247 - Hoe smartphones, social media en AI ons geestelijk kapot maken (met Jonathan Haidt) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/124291/247-hoe-smartphones-social-media-en-ai-ons-geestelijk-kapot-maken-met-jonathan-haidt)
🎧 #184 - Wat is de waarde van de mens? Over Poetin, de Bijbel, Romeinen en olifanten (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/104316/184-wat-is-de-waarde-van-de-mens-over-poetin-de-bijbel-romeinen-en-olifanten-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)