Scientias Podcast

Het verhaal van... LISA, het plan om een zwaartekrachtgolvendetector in de ruimte te bouwen. En een nieuwe deep dive in het verhaal achter de computer. Achter eigenlijk alles wat we gebruiken. Onze levens beheerst en beheert. Maar zoals je van ons gewend bent beginnen we bij het begin. Rekenlinialen, de eerste echt mechanische rekenmachines (check zeker de shownotes) en dat wij ooit zelf het brein waren van een 'computer'. En veel meer.
Shownotes:
Curta https://nl.wikipedia.org/wiki/Curta
Rekenliniaal https://nl.wikipedia.org/wiki/Rekenliniaal
Annie Jump Cannon https://nl.wikipedia.org/wiki/Annie_Cannon
0:00 Intro
2:00 LISA, zwaartekrachtsdetector in de ruimte? Komt ie er? Hoe werkt dat?
27:40 Wat zijn computers? Deel 1! Geschiedenis, rekenmachines, etc.
58:00 Afsluiting en komende afleveringen (wat zit er ín een computer, hoe bouw je dat?)
See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over waarom brandwonden bij mensen vermoedelijk beter genezen dan bij dieren. En deel drie in de zwaartekrachtgolvendetectorserie: is het het waard om zoveel geld te betalen voor de Einstein Telescoop?
Shownotes:
https://scientias.nl/gek-genoeg-hebben-brandwonden-een-belangrijke-rol-gespeeld-in-de-evolutie/
Tsjirp: https://www.youtube.com/watch?v=TWqhUANNFXw
Brandwonden en mensen: https://doi.org/10.1002/bies.70109
0:00:00 Intro
0:01:03 Wat brandwonden met de menselijke evolutie maken hebben
0:17:44 De Einstein Telescope: hoe zit het ook weer? En mag het zoveel kosten?
1:12:02 Nog 14 jaar! Of niet. Afsluiting van 3-delige serie
Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook
See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering legt Diederik uit hoe je een zwaartekrachtgolfdetector bouwt. Voor hij dat doet legt hij uit hoe je aan de hand van tandglazuur kunt bepalen waar iemand geboren is. Allebei supervette onderwerpen!
Shownotes:
Kortingscode voor https://www.highlightdelft.nl/ is SCIENTIAS10 (alleen voor dagtickets)
Einstein Telescoop: https://www.einsteintelescope-emr.eu/
00:00:00 Start
00:00:55 Luisteraarsvraag! Hoe weten we waar iemand geboren is, ook als je verder niets weet?
00:30:50 Highlight Delft!
00:32:28 Hoe bouw je een zwaartekrachtgolvendetector?
01:04:07 Einde van deel 2 over zwaartekrachtsgolven en meer
01:04:20 Volgende week: hoe zit het met het Einstein Telescoop-project in Limburg?
See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de categorie: grootse projecten hebben Diederik en Krijn het deze week over de aanstaande ruimtemissie (Artemis II) naar de maan. Of beter: om de maan heen. En dan vooral: waarom ga je eerst om de maan heen en dan weer terug zonder te landen?
Daarna gaan ze van start met een nieuwe deep dive, namelijk eentje een bad vol zwaartekrachtsgolven in. Hoe we dat kunnen meten, hoe de beoogde Einstein Telescoop dat moet gaan doen, maar eerst: wat zijn zwaartekrachtsgolven eigenlijk? Einstein wist zelfs niet zeker of ze er nou zouden zijn of niet.
Shownotes:
Artemis II-missie: De maan lonkt en Het lichaam als lab
De iconische foto met 'Earth rise' (wat eigenlijk niet kan)
De Einstein Telescope
00:00:00 Start
00:01:00 Intro Einstein Telescoop en Artemis II
00:02:00 De Artemis II-missie
00:28:20 De Einstein Telescoop: wat zijn zwaartekrachtsgolven?
01:06:07 Afsluiting
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Diederik legt in deze podcast heel veel uit over elektronica die overal inzit, maar waar je nooit van gehoord hebt. MEMS, of Micro Electro Mechanical Systems. Fononen, ja, met een n. Fotonen komen ook even langs.
Daarnaast gaan we enkele luisteraarsvragen beantwoorden, onder andere over stikstof, de oerknal en evolutie van vissen.
00:00:00 Intro
00:03:06 Piepkleine bevinkjes op een chip: surface accoustic waves (fononen :) )
00:28:46 MEMS: Micro Electro Mechanical Systems
00:40:25 Luisteraars/kijkersvragen: eerste vraag over evolutie en vissen
00:46:40 Wat gebeurt met vitaminepillen als ze over datum zijn? (en medicijnen)
00:49:35 Zouden alle dingen dezelfde kant op moeten draaien sinds de oerknal?
00:52:43 Kun je met zeoliet het stikstofprobleem oplossen?
01:05:25 Afsluiting en stel je vragen!
See omnystudio.com/listener for privacy information.