Lau Haizetara

Durangoko Azokak, Ikastolen Elkarteagaz alkarlanean, 12 eta 17 urte bitarteko gazteakaz ikastetxeetan lantzeko BADA! unidade didaktikoa prestau dau. Proposamena baliatuz, ikasleek Durangoko Azoka sakonago ezagutzeko eta euskal kulturan murgiltzeko aukera izango dabe, jolasaren eta hausnarketearen bidez, eta euren herriko edo inguruko testuingurutik abiatuta. Unidade didaktikoak hamar jarduera batzen dauz, hiru fasetan banatuta: Durangoko Azokaren aurretik, azokak irauten dauan bitartean eta ostean.

Xixili Bengoetxeak azaldu dauanez, ikastetxeek eta ikasleek urtero erakusten daben parte-hartzeak bultzatu dau proposamena sortzea. Izan be, Durangoko Azokara ikasle ugari joaten dirala ikusita, azokearen inguruko lanketa sakontzeko beharra ikusi dabe. Baina azokako egunetan zentrau beharrean, lanketa hori transbersalagoa bihurtzea eta azoka aurretik eta ostean be horretan sakontzea beharrezkoa dala azaldu dau. Unidadea Ikastolen Elkarteagaz alkarlanean atondu dabe. Bengoetxearen berbetan, erakunde horrek hezkuntza-arloan daukan esperientzia baliatu dabe alderdi didaktikoa lantzeko.
Hiru fase eta hamar jarduera

BADA! unidade didaktikoa hiru fasetan banatu dabe. Lehenengoa, Girotzen eta berotzen, Durangoko Azokaren aurretik lantzeko da. Ikasleen aurretiazko ezagutzak aztertzea, motibazinoa sustatzea eta euskal kulturako erreferenteak ezagutzeko jakin-mina piztea dauka helburua. Bengoetxeakazpimarratu dau proposamena malgua dala, irakasleek eta ikasleek euren beharren arabera egokitu leikiela, eta ez dala beharrezkoa jarduera guztiak egitea. Jarduerak askotarikoak dira, baina jolasa eta hausnarketea dira ardatz nagusiak.

Bigarren fasea, Plazara!, ekintzara igarotzeko pentsatuta dago. Ikasleek Durangoko Azokara joateko aukerea daukie, baina ikastetxean bertan azokako giroa birsortzeko jarduerak be proposatzen dira.

Hirugarren faseak, Mamiari tiraka izenekoak, azokaren ostean emoten deutso jarraipena ikaste-esperientziari. Bizitakoaren inguruko sorkuntza eta hausnarketa lantzeko jarduerak jasotzen dauz.

BADA! unidade didaktikoa Euskal Herriko hezkuntza-komunidadearen eskura dago. Ikastetxeek Durangoko Azokaren webgunean aurkitu leikie materiala, Ikasle Goiza atalean. Jarduerak banan-banan deskargatzeko aukerea dago, baita unidade osoa batera eskuratzeko be.

Lea Artibai eskualdea Leartibai Bertotik ekimenaren edizino barri bat ospatzen dabil. Tokiko produktuak, bertako ekoizleen lana eta lurraldearen aberastasun kulturala, historikoa eta naturala balioan jartzea da ekimenaren helburua. Leartibai Fundazioak antolatuta, aurtengo edizinoak, zortzigarrenak, izena eta eskaintza barriztu dauz, eskualdeko herritarrei zein bisitariei bertako ondarea eta nortasuna beste modu batera ezagutzeko aukerea eskaintzeko.

Ainhoa Arrizubieta Leartibai Fundazioko zuzendariak azaldu deuskuz, ekimenak aldaketa esanguratsuak dakarz. Orain arte Leartibai Fest izenagaz ezagutzen zan. Arrizubietaren esanetan, aldaketak aurrerapauso bat ekarri dau, turismoa sustatzeaz ganera, eskualdea bertako herritarren artean be ezagutarazoteko. Ekintzak aste bitik lau astera zabaldu dabez, eta lehen sektoreak presentzia handiagoa dauka egitarauan. Eskualdeko hamabi udalerrietan egingo dira jarduerak. Bisita gidatuak, ibilbide interpretatiboak, tokiko eragileakaz topaketak eta bertako produktuen dastaketak antolatu dabez, natura, historia, kultura eta gastronomia ardatz hartuta.

Era berean, ekintzak egingo diran astegoienetan, eskualdeko zazpi jatetxek Leartibai Bertotik menua eskainiko dabe, eskualdeko produktuakaz osotua. Antsotegi eta Olaia (Etxebarria), Ikestei (Ziortza-Bolibar), Egaña (Lekeitio), Ispasterreko Herriko Taberna (Ispaster), Zentrala (Berriatua) eta Ondarroako Batzokia (Ondarroa) jatetxeek hartzen dabe parte.

Leartibai Fundazioko zuzendariaren esanetan, lehenengo asteburuan egindako jarduerek harrera ona euki dabe, eta eskualdeko herritarren interesa nabarmendu dau. Euskal Herriko beste leku batzuetatik be emon dabe izena parte-hartzaileek. Jarduera batzuetako plazak beteta dagozan arren, hondino badago beste batzuetan izena emoteko aukerea. Informazino gehiago, www.leartibaiturismo.com webgunean edo 645 009 477 telefono zenbakian.

Ander Azkarai forutarrak Gambiako Lehoiak proiektua sortu eban 2024ko irailean, Alpicat Solidari erakundeagaz batera, Baja Kundan (Gambia) egindako boluntariotza-egonaldi baten ondoren. Urte horretan, Katalunian fisioterapia ikasketak egiten ebazan bitartean, Azkaraik praktikak egin ebazan hiru astez Afrikako herrialdean. Bertan San Mamés United Academy taldearen barri izan eban. Harrituta geratu zan etxetik hain urrun Athleticen koloreak eta elastiko zuri-gorriak ikustean. Horregaitik, lotura hori indartzeko eta Baja Kundako kirol- eta komunidade-garapenean laguntzeko asmoz, Gambiako Lehoiak sortzea erabagi eban, futbolaren bitartez Gambia eta Euskal Herria lotzeko helburuagaz.

Ander Azkaraik Lau Haizetara saioan azaldu dauanez, San Mamés United Academy taldea 2017an sortu zan ofizialki, Baja Kunda herriko gazteek kirola, eta batez be, futbola praktikatzeko espazio bat sortzeko helburuagaz. Izenaren ideia irratiaren bidez hartu eben. Izan be, Athleticek Bartzelona edo Real Madrid moduko taldeen aurka jokatzen ebazan partiduetako emankizunetan, esatariek Katedralean sortzan zan giroa nabarmentzen eben. Gaur egun San Mamés United Academy taldeak hiru talde daukaz —senior mailako talde bat, eta behe-mailako talde bi—. Futbolerako zaletasun handia dago bertan, baina klubak baliabide eta material faltea dauka.

Horregaitik, Gambiako Lehoiak proiektuaren lehenengo helburua kirol-materiala batzea da, jokalariek entrenatzeko eta lehiatzeko baliabide gehiago izan dagien. Kanpainea zemendiaren 6an hasi eta abenduaren 8ra bitartean egingo da. Bizkaiko futbol-taldeen, peñen eta kirol-alkarteen laguntzagaz, bilketa-puntuak jarri gura dabez euren instalazinoetan, herritarren ekarpenak jasotzeko. Zazpi urtetik gorako gazteentzako eta nagusientzako materiala biltzea da asmoa. Kamisetak, prakak, kirol-arropak, baloiak, sareak edo espinillerak batu gura dabez. Erabilitako materiala be onartuko dabe, egoera onean badago. Batutako materiala 2027an Gambiara eroatea da asmoa, apirilean edo maiatzean. Prozesu osoa —bilketa, bidalketa eta banaketea— sare sozialen bidez erakusteko asmoa daukie.

Halanda be, Gambiako Lehoiak proiektuaren helburua ez da materiala bidaltzea bakarrik. Etorkizunean, Euskal Herria eta San Mamés United Academy-ren arteko lankidetza sustatu gura dau Azkaraik. "Lehen fasea material-bilketa izango da, eta gero, jentearen eta erakundeen erantzunaren arabera, beste proiektu batzukaz jarraituko dogu", azaldu dau.

Proiektuari buruzko informazino gehiago, Gambiako Lehoiak ekimenaren sare sozialetan dago eskuragarri: Instagramen, X-an, TikToken eta Facebooken (@gambiakolehoiak). info@gambiakolehoiak.org helbidera be idatzi daiteke.

Kepa Junkera musikariari omenaldia egingo deutsie bihar, urriaren 17an, Markina-Xemeingo Uni frontoian. Ekitaldiak zestapunta, musikea eta bertsolaritzea batuko dauz, Bilboko musikagileak kirol horren zabalkundean egindako ekarpena eskertzeko. Eguerdiko hamabietan hasiko da, Bizkaiko Zestapunta txapelketako partidu bategaz, eta trikitilariak, txistulariak, pandero-joleak, dantzariak eta bertsolariak be izango dira bertan.

Omenaldiaren une berezietako bat Kepa Junkerari eskainitako oroigarria izango da: Jose Angel Uberuaga "Ube" eskultore eta zestapuntalariak sortutako eskultura baten irudia jasoten dauan lana emongo deutsie. Uberuagak Lau Haizetara saioan azaldu dauanez, Junkerak urteetan zestapuntari ikusgarritasuna emon deutso, eta bere musikearen bidez gazte asko hurreratu dira kirol horretara. Omenaldiaren bitartez, eskerrak emon eta zestapuntaren eta musikearen arteko lotura indartu gura dabe.

Berango-Merana eskolako guraso alkarteak Elikadura Iraunkorraren Astea antolatu dau, elikadura osasungarria sustatzeko eta eskolan sukalde propioa izateko aldarrikapena indartzeko. Izan be, eskaerea behin baino gehiagotan onartu arren, proiektua ez da gauzatu. Maritxu Arroyo guraso alkarteko kideak azaldu dauenez, helburua ez da janaria bertan prestatzea bakarrik; jantokia espazio pedagogiko bihurtzea be bada.

Familiek bertoko produktuak erabili eta umeei elikadura osasungarria erakutsi gura deutsie. Aldarrikapena zabaltzeko, ‘Geure bazkarie’ izeneko bideoklipa sortu dabe, abesti propioagaz. Eskola komunidadeak, inguruko baserritarrek eta herriko saltokiek parte hartu dabe, sukalde propioak umeen osasunean eta tokiko ekonomian izango leukezan onurak erakusteko.