Euskal Gaizkileak seriea

XV. mendean urak harrotuta jaisten dira Queiles ibaian. Cascanteko errotari familiaren semea da Santxo, eta Bardeetan ezkutatu beharko da uholdeak aurretik eramango ez badu… baina ez da besoak gurutzatuta geldituko. Ezagutu Erriberakoko bidelapur sonatuenaren historia...

XIX. mendean bolo-bolo zebilen Sacamantecasen kondaira, bere biktimak hil eta ondoren koipea ateratzen zien gaizkile doilarrarena… harik eta Donemiliagan kondaira gorpuztuko zuen gizon bat jaio zen arte. Ezagutu serieko hiltzaile arabarraren historia bere alabaren ahotik...

XIX. mende amaieran Jaungoikotxiki etorri da mundura, Errenterian, familia behartsu batean. Beharrak bultzatuta labana bere gorputz atal batean bilakatuko da. Borrokak, espetxea, Marokoko gerra, kartzela, eta azkenik, erbestea Txilera. Juangoikotxiki, bakarra munduan.

XVIII. mende amaieran eta XIX. mende hasieran Karibe itsasoa guda eremua da, besteak beste, estatuek finantzatutako kortsarioentzat. Tartean Jean eta Piarres Lafitte anaiak, Miarritzeko Kandela etxekoak: kontrabandistak, esklabu trafikatzaileak eta Ameriketako Estatu Batuen askatzaileak.

XIX. mende hasieran milaka eta milaka erromesek zeharkatzen dute Euskal Herria Donejakue bidea egiten. Konpostelara iristeko hamaika oztopo saihestu behar dituzte erromesek: mendi garaiak, animalia basatiak… eta bidelapurrak. 1809. urtean bidaiariei ikara berezia eragiten dien puntu bat sortu da: Belateko mendatea. Irun edo Orreaga aldetik Iruñera iritsi nahi duen orok igaro behar du, eta, gaur-gaurkoz, gehiengoak bere dirua galdutzat eman dezake; hori, kasu onenean… askok bizia bera ere galtzen baitute bidean.