Radio Logo
RND
Escucha {param} en la aplicación
Escucha នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ en la aplicación
(3.247)(171.489)
Favoritos
Despertador
Sleep timer
Favoritos
Despertador
Sleep timer
Página inicialPodcastsSalud
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Podcast នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ
Podcast នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Guardar

Episodios disponibles

5 de 24
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - តើ​អ្នក​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​ហើយ​ មាន​រោគ​សញ្ញា​យ៉ាងណា​នៅ​ពេល​ឆ្លង​កូវីដ ?
    ​អ្នក​ជំងឺកូវីដ​១៩ បាន​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​រួច និង​អ្នក​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ មិន​បាន​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​ មាន​អាការៈ​សញ្ញា​រោគ​មិន​ដូច​គ្នា​ទេ។ នេះ​បើ​តាម​ការ​សិក្សា​របស់​អង់គ្លេស ឈ្មោះ​ថា ZOE Covid ដែល​ទើប​ចេញ​ផ្សាយ​ក្នុង​ទំព័រ​ទស្សនាវដ្តី​វិទ្យាសាស្ត្រា​The Lancet។ តើ​រោគសញ្ញា​កូវីដ​ខុស​គ្នា​យ៉ាង​ណា​ រវាង​អ្នក​បាន​ចាក់ និង​មិន​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង ? តើ​អ្នក​បាន​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​កូវីដ​១៩​ហើយ​ឬ​នៅ ?! បើ​អ្នក​បាន​ចាក់​ហើយ​ តើ​លោក​អ្នក​នៅ​មាន​ចម្ងល់​ទៀត​ដែរ​ឬទេ ទាក់​ទង​នឹង​វិធានការ​ការពារ​ខ្លួន ឬ​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ថ្នាំ​វ៉ាក់សាំង ? វ៉ាក់សាំង​មានប្រសិទ្ធភាព តែ​មិន​អាច​ការពារ​បាន​១០០% វ៉ាក់សាំង​ប្រឆាំង​កូវីដ​ មិន​ថា​ផលិត​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក ក្រុមហ៊ុន​អង់គ្លេស​ ឬ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​ទេ មាន​តួនាទីដូច​គ្នា​ គឺ​​ការពារ​អ្នក​ពី​ជំងឺកូវីដ​​ ដោយ​កាត់​បន្ថយ​គ្រោះ​ឆ្លង​​មេរោគផង និង​គ្រោះ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ធ្ងន់​ផង។ ថ្នាំ​បង្ការ​ទាំង​អស់​នេះ​ មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់​ណាស់ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​ថ្នាំ​បង្ការ​ណា​មួយ​អាច​ការពារ​អ្នក​បាន​១០០%​ទេ ហើយ​ម្យ៉ាង​ទៀត ប្រសិទ្ធភាព​ថ្នាំ​អាច​ប្រែប្រួល​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៀត​។ មាន​ន័យ​ថា ទោះ​បី​ជា​អ្នក​បាន​ចាក់​ថ្នាំបង្ការ​កូវីដរួច​ហើយ​ក៏​ដោយ ក៏ហានិភ័យ​ឆ្លង​និង​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​កូវីដ​១៩ នៅ​មាន​ ប្រសិន​បើ​អ្នក​ប្រឈម​នឹង​វីរុស ប៉ុន្តែ​ជា​ទូទៅ​ស្ថានភាព​ជំងឺ​មិន​សូវ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទេ។ បើ​អ្នក​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​រួច​ហើយ ហើយ​បាន​ឆ្លង​កូវីដ នោះ​អ្នកក៏​អាច​នឹង​​​ចម្លង​មេរោគ​ទៅ​អ្នក​ផ្សេង​ដែល​នៅ​ជិតបាន​ដែរ គ្រាន់​តែ​សមត្ថភាព​ចម្លងរបស់​អ្នក​ ទាប​ជាង​អ្នក​ពុំ​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​សោះ។ អាការៈសញ្ញាកូវីដ​ សម្រាប់​អ្នក​ចាក់​វ៉ាក់សាំងរួច ខុស​ពី​អ្នក​មិនបានចាក់ ចុះ​ចំពោះ​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​វិញ តើ​ដូច​គ្នា​ដែរ​ឬទេ ​ចំពោះ​អ្នក​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​រួច និង​អ្នក​មិន​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​សោះ ? ​រោគ​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ដែល​គេ​ជួប​ប្រទះ​ជា​ញឹក​ញយ​ជាង​គេ មាន​ជា​អាទិ៍ ក្អក​ខ្លាំង​ ក្តៅ​ខ្លួន ពិបាក​ដក​ដង្ហើម។ ​បើ​តាម​ការ​សិក្សា​​ថ្មី​មួយ​របស់​អង់គ្លេស និង​នៅ​អង់គ្លេស ​ឈ្មោះ​ថា ZOE COVID ​ ​រោគ​សញ្ញាជំងឺ​កូវីដ​របស់​អ្នក​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​រួច និង​អ្នក​មិន​បាន​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​សោះ​ មិន​ដូច​គ្នា​ទេ។ Zoe Covid បាន​ប្រមូល​​​​​ទិន្នន័យ តាំង​ពី​ខែ​មីនា​២០២០​មក ដោយ​​មាន​​អ្នក​ជំងឺ​កូវីដ​ជាង​បួន​លាន​នាក់ចូល​រួម។ Zoe ដែល​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព​នៃរោគ​សញ្ញា​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩នេះ​ជា​រឿយៗ បាន​កំណត់ឃើញ​មាន​​រោគ​សញ្ញា​សំខាន់​ចំនួន​៥ មាន​កើត​លើ​អ្នក​ជំងឺ​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​រួច។ បើ​តាម​Zoe រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​នេះ​ប្រែប្រួល​ខុស​គ្នា​ទៅ​តាម​ស្ថានភាព​បុគ្គលម្នាក់ៗ​​ថា​តើ​បាន​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​រួច​ពេញ​លេញ​ហើយ​​ឬមិនទាន់គ្រប់។ ​អាការៈ​សញ្ញា​​ទាំង​៥  ដែលកើត​ឡើង​ជាញឹកញយ​ជាងគេលើអ្នក​​ជំងឺ​កូវីដ​​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​​គ្រប់​ចំនួន​ពីរដូស​ហើយ គឺ ឈឺក្បាល ហៀសំបោរ កណ្តាស់ខ្លាំងជាប់​ៗ​គ្នា ឈឺ​បំពង់ក និង​ ច្រមុះ​បាត់​ក្លិន។ សម្រាប់​អ្នក​ជំងឺ​កូវីដ​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​រួច​ហើយ ពួកគេ​មិន​សូវ​មាន​​អាការៈ​ក្តៅ​ខ្លួនទេ។ ក្តៅ​ខ្លួន​ដែល​ជា​​រោគ​សញ្ញា​ចំបងរបស់​ជំងឺ​កូវីដ ​បាន​ធ្លាក់​ទៅ​លំដាប់​លេខ​១២។ ចំណែក​អាការៈ​ក្អក​ស្ងួត​ ក៏​មិន​សូវ​កើត​មាន​ឡើង​ដែរ សម្រាប់​អ្នក​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ហើយ (ធ្លាក់​ទៅលំដាប់​លេខ​៨) ហើយ​អាការៈ​​ពិបាក​ដក​ដង្ហើម ដង្ហើម​ខ្លី​ ដែល​អាច​ចាត់​ទុក​ជា​អាការៈ​រោគ​គួរ​ឱ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​មួយ​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​ ធ្លាក់​ដល់​លំដាប់​លេខ​២៩ឯណោះ បើ​អ្នក​បាន​ចាក់​ថ្នាំបង្ការ​។ នេះ​ជា​ការ​ប្រែប្រួល និង​ខុស​ប្លែក​​ខ្លាំង ដែល​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​គេគិត​ច្រលំ ​​ថា​ពុំ​មែន​ជាអាការៈ​សញ្ញា​នៃ​​ជំងឺ​កូវីដ​បាន។​​ រោគ​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​​ខុសគ្នា​​ស្រលះ​ហើយ នៅ​ពេល​បាន​ទទួល​វ៉ាក់សាំងគ្រប់​ចំនួន​​ពីរ​ដូស​ ជា​ទូទៅ ទាំង​​គេ ទាំង​ខ្ញុំ​​តែង​មាន​អារម្មណ៍អន់​ខ្លាច​ឆ្លង​កូវីដ​១៩ និង​​ពុំ​សូវ​ខ្វល់​ខ្វាយ​​ខ្លាំងនឹង​កូវីដដូច​មុន​ទៀត​ឡើយ។ ទាក់ទង​នឹង​ការ​វិវត្តន៍​ជំងឺ​វិញ អ្នក​ជំងឺ​កូវីដ​បាន​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​រួច​ អាចមាន​អាការៈ​រោគ​តិច​តួច​ដូច​រៀប​រាប់​ខាង​លើ​មែន តែ​កម្រ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ទៅ​ជា​ជំងឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដូច​ជា​មាន​អាការៈ​សញ្ញា ពិបាក​ដក​ដង្ហើម​ ​ដល់​ថ្នាក់​ត្រូវ​ការ​ដាក់​អុកស៊ីហ្សែន​ជា​ជំនួយ ណាស់​។ បាន​ន័យ​ថា វ៉ាក់សាំង​ពិត​ជា​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ការ​ពារ​អ្នក​ជំងឺ​ពី​ទម្រង់ធ្ងន់ ពី​ការ​ចូល​សម្រាក​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​បានច្រើន​មែន។ ការពារ​ខ្លួន​ ពាក់ម៉ាស់ រក្សាគម្លាត ប៉ុន្តែ​អ្នក​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​រួច ពេល​​ឆ្លង​កូវីដ​ ទៅ​មាន​អាការៈ​ដូច​​គ្រុន​ផ្តាសាយ​​តិច​តួច​ធម្មតា​ ​អាច​ទៅ​ចម្លង​អ្នក​ផ្សេង​បាន​​ដោយ​មិន​ដឹង​ខ្លួន។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​​ដើម្បីការ​ពារ​ខ្លួន​ និង​ការពារអ្នក​ជុំ​វិញ​ខ្លួន ជា​ពិសេស​អ្នក​មាន​សុខភាព​ទន់​ជ្រាយ​ ពី​ជំងឺ​កូវីដ​​ គេ​ត្រូវ​តែ​បន្ត​​ពាក់​ម៉ាស់ ​រក្សា​គម្លាត លាង​សម្អាត​ដៃ​ឱ្យបាន​ញឹកញាប់ និង​ការ​បើក​ទ្វារ​បង្អួច​ឱ្យ​មាន​ខ្យល់​ចេញ​ចូល​រាល់​គ្រប់​ទីកន្លែង​បិទ​ជិត។ ដរាបណា​ ពិភពលោក​មិន​ទាន់​អាច​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​​ឱ្យ​​បានក្នុង​​កំរិត​ភាគ​ច្រើន​ទេ មេរោគកូវីដ​​នៅ​អាច ​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​បន្ត​​ចម្លង​រាតត្បាត​បាន​ជា​និច្ច៕
    9/8/2021
    8:18
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - មេរោគកូវីដបំប្លែង​ខ្លួន​ដែលតា អាច​បង្ក​​គ្រោះ​ថ្នាក់​ខ្លាំង​សម្រាប់ ក្មេង​និង​កុមារ ?
    ក្មេង​និង​ក្មេង​ជំទង់​កម្រធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​កូវីដ​១៩​ធ្ងន់ធ្ងរណាស់។ នៅ​ប្រទេស​បារាំង ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ឈឺ​កូវីដ​១៩​សម្រាក​ព្យាបាល​ក្នុង​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ ​មាន​១,១%​ជា​ក្មេង​អាយុ​ក្រោម​១៨​ឆ្នាំ និង​០,៩%​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ឈឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ខ្លាំង។ បើ​ហានិភ័យ​​​ឈឺ​ធ្ងន់​ទាប​ខ្លាំង​សោះ​ តើ​អ្វី​ជា​មូលហេតុ​ដែល​ជំរុញ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​សុខភាព​សម្រេច​ណែនាំ​ឱ្យ​ក្មេង​ទៅ​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​ឱ្យ​បាន​ច្រើន ? តើ​វ៉ាក់សាំង​ពិត​ជាមាន​ប្រសិទ្ធភាពទប់​ស្កាត់​ការ​រាតត្បាត​របស់​កូវីដ​ឬ ? តើ​វ៉ាក់សាំង​អាច​បង្ក​ផល​រំខាន​ដល់​ក្មេង​ដែរ​ឬ​ទេ ? កាលពី​ប៉ុន្មាន​ខែ​មុន​ ក្រុមគ្រូពេទ្យ​មិន​ណែនាំ​ឱ្យ​ក្មេង​ទៅ​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​ប្រឆាំង​នឹង​កូវីដ​១៩​ទេ ព្រោះ​ក្មេង​កម្រ​ធ្លាក់​ខ្លួនឈឺ​ធ្ងន់​ណាស់ ហើយ​ផ្តុំ​កម្លាំង​និង​វ៉ាក់សាំង​សម្រាប់​ចាក់​ជូន​មនុស្ស​ធំ​-មនុស្សចាស់។ ប៉ុន្តែ​អ្វីៗ​បាន​ប្តូរ​ផ្លាស់ នៅពេល​​​មេរោគ​កូវីដ​បំប្លែង​ខ្លួនឥណ្ឌា “ដែលតា” បាន​លេច​ឡើង​និង​ក្លាយ​ជា​មេរោគ​ចម្បង​​កំពុង​ចម្លង​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ ដែលតា​មាន​ហានិភ័យខ្ពស់​សម្រាប់ក្មេង ? មិនមែន​ទេ​ ! មេរោគ​កូវីដ​បំប្លែង​ខ្លួន​ដែលតា មិនវាយប្រហារ​​ខ្លាំង ដៅ​តែ​លើ​​ក្មេង និង​កុមារ​ ​ជា​ពិសេសជាង​គេ​​ឡើយ។ តែ​ដែល​តា ជា​មេរោគដែល​មាន​សមត្ថភាព​ចម្លង​ខ្លាំង (ខ្លាំង​ជាង​មេរោគ​កូវីដ​ដើម​ចំនួន​ពីរ​ដង និង​ជាង​មេរោគ​កូវីដ​បំប្លែង​ខ្លួន​អាល់ហ្វា​ ៤០ទៅ​៦០%)​ និង​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​ឆ្លង​ គ្រប់​វ័យ ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ធ្ងន់ ច្រើន​​ជាង​មេរោគកូវីដ​​បំប្លែងខ្លួន​ដទៃ និង​មេរោគ​កូវីដ​ដើម។ ដូច្នេះ​បើមាន​ករណី​ក្មេង​ឆ្លង​កូវីដ​ដែល​តា​​ច្រើន នោះបើ​តាម​​ក្បួន​គណិត​វិទ្យា ​​​​​ចំនួន​ក្មេង​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ ក៏​ត្រូវ​តែ​​ច្រើន​ដែរ។ ​នៅ​ពេល​បាន​ឆ្លង​កូវីដ​ប្រភេទ​ដែល​តាហើយ ក្មេង​ពិត​ជា​អាច​​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ក្នុង​ទម្រង់​ធ្ងន់ធ្ងរមែន ដែល​គេ​មិន​ត្រូវ​មើល​រំលង​ទេ។ ទម្រង់​ធ្ងន់ធ្ងរបង្ក​ឡើង​ដោយ​ដែល​តា​ដែល​​អាច​កើត​មាន​លើ​ក្មេង គឺ​ការ​លេច​ឡើង​នូវ​ជំងឺ​ syndrome inflammatoire multi-systémique pédiatrique ដ៏​កម្រតែ​ធ្ងន់​ខ្លាំង​អាច​ធ្វើ​ស្លាប់​ភ្លាម​បើ​គ្មាន​ការ​សង្គ្រោះ​ព្យាបាល​ទាន់ពេលវេលា និង​ផលវិបាក​យូរ​ក្រោយ​ពី​ជា​សះស្បើយ​ពី​ជំងឺ​កូវីដ ដែល​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃផង​​និង​បញ្ញាផង។​ ប៉ុន្តែ​ជា​ថ្មី​ម្តង​ទៀត អត្រា​កុមារ​និ​ងក្មេង​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​កូវីដ​ធ្ងន់ មាន​​កំរិត​និង​ស្ថានភាព​ទាប​ខ្សោយ​ជាង​មនុស្ស​ចាស់​ទេ។ ជា​ឧទាហរណ៍​ គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី២៥​សីហា២០២១ បារាំង​រាប់​ឃើញ​មាន​ក្មេង​អាយុ​ក្រោម​១០​ឆ្នាំចំនួន​៥៦​នាក់​កំពុង​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​កូវីដ​នៅក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ និង​៧​នាក់​ក្នុង​កន្លែង​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់។ ​ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​សម្រាប់​អ្នក​ជំនាញខ្លះ​​ វា​ហាក់​ដូច​ជា​ឆាប់​បន្តិច​ ​​នៅ​ពេល​នេះ ក្នុង​ការ​វាយ​តម្លៃ​ថា​ មេរោគ​កូវីដ​បំប្លែង​ខ្លួន​ដែល​តា ជា​តំណាង​គ្រោះ​ថ្នាក់​ខ្លាំង​សម្រាប់​កុមារ និង​ក្មេង​នោះ។​​ ក្មេង​នឹង​ថ្នាំ​បង្ការ​កូវីដ១៩ ក្មេង​និ​ងកុមារមាន​ហានិភ័យ​របស់​​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ធ្ងន់​តិច​​ណាស់ តែ​ក្មេង​ជា​ប្រភព​ស្តុក​មេរោគ​ចម្លង​ ជា​កន្លែង​ដែល​មេរោគ​អាច​ចល័ត​ធ្វើ​ចលនា​ខ្លាំង​ ជាពិសេស​នៅ​ពេល​ក្មេង​ជួប​ជុំ​គ្នា​ច្រើន​​នៅសាលា​រៀន។ ពេល​ក្មេង​ឆ្លង​វីរុស​កូវីដ ក្មេង​នោះ​នឹង​យក​មក​ចម្លង​ដល់​ក្រុមគ្រួសារ​ដែល​ជាទូទៅ មាន​៥%​ជា​អ្នក​ងាយ​រងគ្រោះ។ ម្យ៉ាង​វិញទៀត ជាមួយ​នឹង​ការ​លេច​ឡើង​នូវ​មេរោគកូវីដ​បំប្លែង​ខ្លួន​ដែលតា ដ៏​មហាឆ្លង​ អ្នក​ជំនាញ​ខ្លាច​ក្រែង​តែ​កូវីដ​១៩​ក្លាយ​ជា​ជំងឺ​កុមារ​ ព្រោះក្មេង​ដែល​ពុំ​មាន​ថ្នាំ​បង្ការ​ការពារ​ខ្លួន ទើប​​វីរុស​អាច​បន្ត​ចល័តដោយ​សេរី​ក្នុង​រង្វង់​សហគមន៍​នេះ។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​គេ​ត្រូវ​តែ​ចាក់​ថ្នាំបង្ការ​ដល់​ក្មេង​ដែរ។ តើក្មេង​ចាប់​អាយុប៉ុន្មាន គួរ​តែ​ទទួល​ថ្នាំ​បង្ការ ? ​​យុទ្ធនាការ​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​កូវីដ​១៩​លើ​ក្មេង-ក្មេង​ជំទង់​អាយុ​ពី​១២-១៧​ឆ្នាំ​​ បាន​ចាប់​ផ្តើម​នៅ​ក្នុងប្រទេស​ជា​ច្រើន​ ​ តាំង​ពីពាក់កណ្តាល​ខែ​មិថុនា​មក ព្រោះ​ក្មេង​ក្នុង​វ័យ​នេះកម្រ​ឈឺ​​មាន​ទម្រង់​ធ្ងន់​មែន តែ​មាន​សមត្ថភាព​ចម្លង​ដូច​មនុស្ស​ចាស់ និង​ខ្លាំង​ជាង​កុមារ​តូចៗ។ ចំណែក​​ក្មេង​ក្រោម​១២​ឆ្នាំ នៅ​មិនទាន់​ជា​បច្ចុប្បន្នភាពនៃ​ការ​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​​នៅ​ឡើយ​ទេសម្រាប់​អឺរ៉ុប ទោះ​បី​ជា​​ចិន​និង​អ៊ីស្រាអែល​ បាន​សម្រេច​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ប្រឆាំង​កូវីដ​លើ​កុមារ​ចាប់​អាយុ​៣​ឆ្នាំ​ហើយ​ក៏​ដោយ។ ប៉ុន្តែ​ ក្រុមហ៊ុន Pfizer  និង​Moderna បាន​ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើ​ការ​សាកល្បង​​វ៉ាក់សាំង​លើ​កុមារ​ក្រោម​អាយុ​១២​ឆ្នាំ​ហើយ។ ការ​សាកល្បង​បាន​ឈាន​ចូល​ដំណាក់កាល​ទី​ពីរ​ និង​ទី​បី​ហើយ ហើយ​គេ​នឹងអាច​ទទួល​លទ្ធផល​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​២០២១​នេះ។ ក្រុមហ៊ុនអាច​នឹងសុំ​សិទ្ធិ​ចាក់​លើ​កុមារ​ចាប់​ពី​អាយុ​៣​ឆ្នាំទៅ នៅ​អំឡុង​ឆ្នាំ​២០២២។ លោក​ព្រឹទ្ធ​សាស្ត្រាចារ្យ​វេជ្ជបណ្ឌិត Daniel Floret ឯកទេស​ជំងឺ​ឆ្លង​និង​ថ្នាំ​បង្ការ​ និង​ជា​អនុប្រធាន​គណៈកម្មការ​បច្ចេកទេស​​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​ នៃ​អាជ្ញាធរ​ជាន់​ខ្ពស់​សុខភាព​បារាំង៖ “ដោយ​មិនអាច​ប្រកែក​បាន ពេល​នេះ​មាន​ករណី​ក្មេង​វិជ្ជមាន​កូវីដ​ច្រើន​ជាង​មុន​។ អត្រា​​ក្មេង​ឆ្លង​កូវីដ​កើន​ឡើង​ជាង​មុខ ព្រោះ​មនុស្ស​ចាស់​បាន​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​ការ​ពារ​ហើយ​ ទើប​មិន​សូវ​មាន​ឆ្លង។ ម្យ៉ាង​ទៀត នេះ​គឺ​បណ្តាល​មក​ពី​មេរោគ​កូវីដ​បំប្លែង​ខ្លួន​ដែល​តា ដែល​មាន​អំណាច​ចម្លង​ខ្លាំង​ជាងអាល់ហ្វា។ បើ​មាន​ករណី​ឆ្លង​ថ្មី​ច្រើន​ហើយ នោះ​ដោយ​ចៀស​មិន​រួច​ករណី​ឈឺ​ធ្ងន់​ក៏​ត្រូវ​មាន​ច្រើន​ជាង​មុន​ដែរ តែក្មេង​​ភាគច្រើន​ជា​ទម្រង់​ស្រាល​ ឬ​គ្មាន​រោគសញ្ញា​ទេ។ ចំពោះ​ការ​ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​វិញ ឥលូវ​នេះ​បារាំង​មិន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​លើ​ក្មេង​ក្រោម​អាយុ​១២​ឆ្នាំ​ទេ។ ហេតុផល គឺ​ថ្នាំ​បង្ការ​មិនទាន់​បាន​ទទួល​ការ​អនុញ្ញាត​ពី អាជ្ញាធរ​សុខាភិបាល និង​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាលសិក្សា​នៅ​ឡើយ។ ការ​សិក្សា​នេះ​មាន​សារៈ​សំខាន់​ណាស់ ព្រោះ​គេ​ត្រូវ​ផ្តល់​ចម្លើយ​ថា តើ​ថ្នាំបង្ការ​ត្រូវ​លើ​កុមារ ក្នុងកំរិត​ប៉ុណ្ណា ? ប៉ុន្មាន​ដូស ? ដូច​មនុស្ស​ធំ​ដែរ​ឬអត់ ? នេះ​ជា​សំនួរ​ទីមួយ សំណួរ​ទីពីរ គឺ​ តើ​វ៉ាក់សាំង​មាន​ភាព​អនុគ្រោះ​ចំពោះ​ក្មេង​​​ដែរ​ទេ? សំណួរ​នេះ​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់ ! គេ​មិន​ភ័យ​អំពី​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ថ្នាំ​ចំពោះ​កុមារ​ទេ។ បើ​ថ្នាំ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ចំពោះ​មនុស្ស​ធំ គ្មាន​ហេតុ​ផល​អ្វី​ដែល​ថ្នាំ​មាន​​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្សោយ​ចំពោះ​ក្មេង​ឡើយ។ ផ្ទុយ​ទៅវិញ ​​ភាព​អនុគ្រោះរបស់​ថ្នាំ​ អាច​ខុស​គ្នា​ខ្លាំង​​រវាង​​ក្មេង ​និង​មនុស្ស​ចាស់។ ភាព​អនុគ្រោះ​របស់​ក្មេង​និង​ចាស់​មិន​ដូច​គ្នា​ទេ ព្រោះ​នៅ​ក្នុង​បទ​ពិសោធន៍​ជាក់​ស្តែង ​ក្មេង​ជំទង់​បាន​ថ្នាំ​បង្ការ​ប្រភេទ​ARN Messager អាច​ជួប​​ផល​រំខាន​ មាន​ជំងឺ​រលាក​ស្រោម​បេះ​ដូង​។ ជំងឺ​រលាក​ស្រោម​បេះ​ដូង​មិន​មែន​ជា​ជំងឺ​ធ្ងន់​ទេ​ តែ​មនុស្ស​ចាស់​គ្មាន​ជួប​បញ្ហា​នេះ​សោះ។ ថ្នាំ​បង្ការ​អាច​មិន​សូវ​ត្រូវ​ធាត់​នឹង​ក្មេង​ក៏​ថា​បាន ហើយ​បើ​ក្មេង​កម្រ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​​កូវីដ​ធ្ងន់ផងនោះ ​ដូច្នេះគេ​ត្រូវ​ថ្លឹង​ថ្លែង​មែន​ទែន​រវាង​ផលល្អ​និង​ផលអាក្រក់​របស់​វ៉ាក់សាំង។ ត្រូវ​មាន​ភស្តុតាង​ច្បាស់​លាស់​ថា​វ៉ាក់សាំង​មិន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ផលរំខាន​ធ្ងន់ធ្ងរ។ តែ​ឥលូវ​យើង​មិន​ទាន់​មាន​លទ្ធផលនៃ​ការ​សិក្សា​នៅ​ឡើយ​ទេ សម្រាប់​ពេល​នេះ។” ថ្នាំ​បង្ការនិង​ផល​រំខាន ថ្នាំ​បង្ការរបស់​ក្រុមហ៊ុន​ ​Pfizer និង​ Moderna​ មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់​ណាស់​ ស្ទើរ​១០០%​តែ​ម្តង​ សម្រាប់​ក្មេង​និ​ងក្មេង​ជំទង់​។ ចំណែក​ផលរំខាន​ដែល​គេ​ដឹង​និង​ស្គាល់​ ព្រមទាំង​ខុស​ប្លែក​ពី​មនុស្ស​ចាស់ មាន​តែ​មួយ​គត់ គឺ​ គ្រោះ​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឹ​រលាក​សរីរាង្គ​នៅ​ជុំ​វិញ​បេះ​ដូង ​Myocardie។ ជា​ករណី​ដ៏​កម្រ​ណាស់ និង​ច្រើន​កើត​តែ​លើ​ក្មេង​ប្រុស​ច្រើន​ជាង​ក្មេង​ស្រី។ ក្រៅ​ពី​នោះ​ក្មេង​ក៏​ដូច​ជាមនុស្ស តែង​ជួប​អាការៈ​​ក្តៅ​ខ្លួន​ ក្អក​ ឈឺ​សាច់ដុំ ឈឺ​កន្លែង​ចាក់ អស់​កម្លាំង​បន្តិច​បន្តួច​ ក្នុង​រយៈ​ពេល​ពីរ​បី​ថ្ងៃ រួច​ក៏​បាត់​ឯង​ទៅ​វិញ ឬ​ដោយ​ការ​លេប​ថ្នាំ​បំបាត់​ការ​ឈឺ​ចាប់​ពពួក​ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល៕
    9/1/2021
    8:27
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - តើ​កាំរស្មី​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​UV មាន​គុណសម្បត្តិ និង​គុណវិបត្តិ​យ៉ាងណាខ្លះ​ចំពោះ​សុខភាព ?
    បើតាមការស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការឧតុនិយមពិភពលោកWMO បណ្តាប្រទេសនៅតំបន់ឥណ្ឌូចិន  ក្នុង​នោះ​មាន​កម្ពុជា​មួយ​ផងបាន​ជួបបាតុភូតធម្មជាតិ​មួយ​គឺ​ ការកើនឡើងនៃ​សន្ទ ស្សន៍​កាំរស្មីព្រះអាទិត្យUV រហូតដល់កម្រិត១០ នៅរវាង​ពីថ្ងៃទី១៨សីហាដល់ថ្ងៃទី២៤សីហា ក្នុងចន្លោះម៉ោង១០ព្រឹកដល់ម៉ោង២រសៀល។ តើ​កាំរស្មី​ព្រះ​អាទិត្យ​UV ជា​អ្វី ? កាំរស្មី​នេះ​មាន​គុណប្រយោជន៍ និង​បង្ក​ហានិភ័យ​ដល់​សុខភាព​យ៉ាងណា​ខ្លះ ? ព្រះអាទិត្យជា​ប្រភព​​ថាមពលសម្រាប់​ភពផែនដី​និង​ជីវិត​មនុស្ស​សត្វ​​រុក្ខជាតិ​ទាំងឡាយ។ ​បើ​គ្មាន​ព្រះ​អាទិត្យ នោះ​ក៏​គ្មាន​ជីវិត​ដែរ ព្រោះ​ផែនដី​នឹង​ងងឹត​ឈឹង ហើយ​ត្រជាក់​ទៀត។ ​ព្រះអាទិត្យ បញ្ចេញ​ថាមពល​​​ក្នុង​ទម្រង់​ជារលក​​កាំរស្មីអេឡិចត្រូម៉ាញេទិក ដែល​អាច​បែង​ចែង​​ជា​ច្រើន​ក្រុម​ទៅ​ទៀតទៅ​តាម​ប្រវែង​នៃ​រលក​នោះ (កាន់​តែ​ខ្លី​កាន់​តែ​​មាន​ថាមពល​ខ្ពស់ និ​ងកាន់​តែ​គ្រោះថ្នាក់)  ដូច​ជា   កាំរស្មី​ក្រហម Infarouge (៨០០ទៅ​​១៤០០​ណាណូ​ម៉ែត្រ) ជា​ប្រភព​ផ្តល់​កម្តៅ កាំរស្មី​​ ពន្លឺ ​ជា​ប្រភព​នាំ​ឱ្យ​មើល​ឃើញ​អ្វីៗ កាំរស្មី​ពន្លឺ​ពណ៌​ស្វាយ ឬអ៊ុលត្រាវីយូឡេUV ​ ( ១០០ទៅ ៤០០ណាណូម៉ែត្រ) ​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​សុខភាពរបស់​មនុស្ស ឬ​កាំរស្មី​អ៊ិច X (ក្រោម​១០០ណាណូម៉ែត្រ) ជា​ដើម​។ល។ កាំរស្មីពន្លឺព្រះអាទិត្យអ៊ុលត្រាវីយូឡេ UV ​ហៅ​កាត់តាម​ភាសា​បារាំង​ថា កាំរស្មី​អ៊ុយវ៉េ ឬ​យូវី ជា​ភាសា​អង់គ្លេស គឺ​ជាកាំរស្មីពន្លឺពណ៌ស្វាយ ជាពន្លឺចាំងឆ្លុះ បញ្ចេញដោយ​ព្រះអាទិត្យជះ​មកលើផ្ទៃដី ជារៀង​រាល់ថ្ងៃ តែ​​មើល​មិន​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក​ទទេ។ ហើយ​ផែនដី​ក៏​ទទួល​កាំ​រស្មី​ព្រះ​អាទិត្យអ៊ុលត្រាវីយូឡេ ​មិន​ដូច​គ្នា​ដែរ។   នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩២ ពិភពលោកបាន​ចាប់​ផ្តើម​វាស់វែង​អំពី​កម្រិត​និង​បរិមាណ​នៃ​កាំរស្មី​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ ដោយ​កំណត់សន្ទស្សន៍នៃកាំរស្មីព្រះអាទិត្យUV ពីខ្សោយទៅខ្លាំង ពី១ដល់១០ និង​អាច​មាន​ឡើង​ដល់​១១ ឬ ១២​ផង។ ចាប់​ពី​កម្រិត៩ទៅ ហានិភ័យមាន​ខ្ពស់ដែលបណ្តាលឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ គេ​​​អាច​កំណត់សន្ទស្សន៍​ (​​​បរិមាណ និង​កម្លាំង) ​នៃ​កាំរស្មី​​UV ជះ​មក​លើ​ផែន​ដី ដោយ​ផ្អែក​លើ​​កត្តា​ច្រើន​​ ដូច​ជា​ ពេល​ម៉ោង រដូវ​ប្រាំង​/វស្សា ទី​តាំង(នៅ​លើ​ភ្នំ វាលខ្សាច់ មាត់​សមុទ្ទ ឬ​ភ្នំ​ទឹកកក)  រយៈ​កម្ពស់​ ស្ថានភាព​អាកាសធាតុ និង​ស្រទាប់​អូហ្សូន​។ នា​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំចុងក្រោយ​មក​នេះ ដោយ​សារ​ទង្វើ​មនុស្ស​ កាំរស្មី​​​UV មាន​សន្ទស្សន៍​និង​​ចាំង​ដល់​ផែនដី​កាន់​តែ​ខ្លាំង ព្រោះ​​ការ​បំពុល​​បរិយាកាស បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ស្រទាប់​អូហ្សូន​ ដែល​ជា​អ្នក​ការពារ​ផែន​ដីពីកាំ​រស្មីព្រះ​អាទិត្យ​ ចុះ​ស្តើង​ជា​លំដាប់​។​ ជា​ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្តែង កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៣ នៅ​តំបន់​ភ្នំភ្លើង​Licancabur កម្ពស់​៥៩១៦​ម៉ែត្រ​ នៅ​ប្រទេស​បូលីវី សន្ទស្សន៍កាំរស្មី​​​UV បានឡើង​ដល់​ UV៤៣,៣។   គុណប្រយោជន៍នៃ​UV ត្រូវ​ពន្លឺកាំរស្មី​ព្រះ​អាទិត្យ ឬ​ត្រូវ​កាំរស្មី​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ មិនមែន​សុទ្ធ​តែ​អាក្រក់​ទាំង​អស់​សម្រាប់​សុខភាពឡើយ។ កាំរស្មី​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ ឬ​​​UV មាន​ប្រយោជន៍​និង​ជា​ពន្លឺ​ដ៏​ចាំ​បាច់​សម្រាប់​សុខភាព​មនុស្ស​ព្រោះ​កាំរស្មី​ព្រះ​អាទិត្យ​នេះ ជា​អ្នក​ភ្ញោច​ការ​សំយោគ​វីតាមីន​ដេ​ ដើម្បី​ផ្តល់​សារជាតិ​កាល់ស្យូម​ មក​ពង្រឹង​ឆ្អឹង​ និង​ធ្មេញ​របស់​យើង ដើម្បីការ​លូត​លាស់​ធំធាត់​របស់​កុមារ ដើម្បី​ចូល​រួម​ថែ​បំប៉ន​​សាច់​ដុំ ...។ អ្នក​វេជ្ជសាស្ត្រ​បានប្រើ​កាំរស្មី​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ​នេះ​សម្រាប់​ព្យាបាល​ជំងឺ​សើ​ស្បែក​មួយ​ចំនួន មានអាទិ៍​ជំងឺ​តាអក រោគស្បែក​របក​ក្រហម។ ជា​ចុងក្រោយ​ កាំ​រស្មី​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​នេះ ជា​ភ្នាក់ងារ​អាចពន្លឿន​​ការ​ផលិត​ជាតិ​មេឡានីន ដែល​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ស្បែក​យើង​ឡើង​ពណ៌​ដុត​​ល្អ មាន​សម្រស់​ស្រស់​ថ្លា និង​ដែល​អ្នក​មាន​ស្បែក​ពណ៌​សខ្លាំង​ពីកំណើត​ចូល​ចិត្ត​ទៅ​អាំង​ថ្ងៃនោះ។ UV និង​កូវីដ១៩ តាំង​ពី​ជាង​៥០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ដែល​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ វេជ្ជសាស្ត្រ​បាន​ស្គាល់ និង​បាន​យក​កាំរស្មី​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ មក​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​សម្លាប់​មេរោគ និង​វីរុស ព្រមទាំង​បាក់តេរី​ផ្សេងៗ។ ក្រុមហ៊ុន​បារាំង Signify បាន​យក​បច្ចេកវិទ្យា​នេះទៅ​​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​អំពូលភ្លើង​ ដើម្បី​អាច​សម្លាប់​មេរោគ​នៅ​តាម​ទី​កន្លែង​នីមួយៗ ​ស្ទើរ​តែអស់​​១០០%។ ​ហើយ​ការ​សិក្សា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ នាពេលថ្មីៗ​នេះ​ ទទួល​ស្គាល់​ដោយ​សាកលវិទ្យាល័យ​​វេជ្ជសាស្ត្រ​​អាមេរិក នៅ​ក្រុង​បូស្តុន បាន​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​អំពី​​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​អំពូល​មានកាំរស្មី​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ ថា​ក៏​អាច​កម្ចាត់ វី​​រុស SARS-CoV-2 ​ដែល​ជា​ភ្នាក់ងារ​បង្ក​ជំងឺ​រាតត្បាត​សាកល​កូវីដ​១៩ និង​ដែល​អាច​តោង​នៅក្នុង​ខ្យល់​ ក្នុង​រយៈ​ពេលជា​ច្រើន​ម៉ោង​​។ សូម​ស្តាប់ប្រសាសន៍​របស់​លោក ហ្វ្រង់ស័រ​ សារស៊ី François Darsy អ្នកទទួល​ខុសត្រូវ​​ម្នាក់​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ Signify ពន្យល់​អំពី​ការ​ប្រើ​កាំរស្មី​ពន្លឺ​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ​ ក្នុ​ងការ​សម្លាប់​មេរោគ ៖   “ដំណឹង​ល្អគឺ​ ដោយ​ប្រើ​កាំរស្មី​​UV តែ​បន្តិច​ គេ​អាច​កម្ចាត់​វីរុស​បាន​យ៉ាង​ច្រើនបំផុត និង​យ៉ាង​លឿន​រហ័ស។ ដោយ​យក​​ពន្លឺ​UV ​ទៅ​ព្យួរ​ នឹង​ពិដាន​ ដូច​អំពូល​ភ្លើង​ធម្មតា កាំរស្មី​UV អាច​សម្លាប់​មេរោគ​ទាំង​អស់ ​ដែល​ពន្លឺ​បាន​ជះ​ទៅ​ដល់។ ប៉ុន្តែ​មិន​ត្រូវ​ឱ្យ​មាន​មនុស្ស​នៅក្នុងទី​កន្លែង​នោះ​ជា​ដាច់​ខាត​។ ឥលូវ​នេះ​ក្រុមហ៊ុនយើង​​កំពុង​ ស្រាវជ្រាវ​រក​វិធី​សម្លាប់​មេរោគ​ក្នុង​ខ្យល់​ នៅ​ទីកន្លែង​ដែល​មាន​មនុស្ស​ម្នា​ច្រើន តែ​មិន​ឱ្យ​ប៉ះពាល់ដល់មនុស្សទេ។ ពោលគឺ​កម្ចាត់​តែ​មេរោគ នៅ​​ក្នុង​ស្រទាប់​ខ្យល់ ចម្ងាយ​ប្រមាណតែ​​ពីរទៅ​​បី​សង់ទីម៉ែត្រ ​ ​ចម្លោះ​ពី​អំពូល UV​ ​ ទៅ​ពិដាន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោម​ឥទ្ធិពល​ពន្លឺ និង​ចរន្តខ្យល់​ បរិយាកាស​ក្នុង​​បន្ទប់​ ឬ​សាល​ នឹង​ត្រូវ​បន្សុទ្ធ​​ ដោយ​ប្រើ​ពេល​តែ​ពីរ​បី​នាទី។ ឧបករណ៍​សម្លាប់​មេរោគប្រភេទ​នេះ​ មាន​ គេ​ប្រើ​រួច​ ​ទៅ​ហើយ ​នៅ​តាម​សាលា​រៀន នៅ​តាម​សាកលវិទ្យា​ល័យ តាម​មន្ទីរពេទ្យ ​ឬ​ទី​កន្លែង​ទទួល​សាធារណជន​​ងាយ​រង​គ្រោះ​ផ្សេងៗ​ ដូច​ជា​មណ្ឌល​ចាស់ជរា និង​បន្ទប់​រង់ចាំ​នៃ​មណ្ឌល​សុខភាពនានា។ គេ​ក៏​អាច​ប្រើ​វិធី​នេះ​នៅ​តាម​កន្លែង​ហាត់​កីឡា ​ ឬកន្លែង​ផ្សេង​ទៀតដែល​អាច​​មេរោគចល័ត​ខ្លាំង​​ទៅក្នុង​ខ្យល់​បរិយាកាស។” ប៉ុន្តែគេ​មិន​អាច​បំពាក់​ប្រព័ន្ធ​​អំពូល​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ​សម្លាប់​មេរោគ​នេះ សម្រាប់ប្រើ​ប្រាស់​ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​និង​ឯកជនបាន​ឡើយ​​ ព្រោះ​កាំរស្មី​អ៊ុយត្រាវីយូឡេ អាច​បង្កគ្រោះថ្នាក់​ដល់​សុខភាព​មនុស្ស​ប្រសិន​បើ​ត្រូវ​កាំរស្មី​​​UV ​នោះ​ដោយ​ផ្ទាល់។ UV និង​ជំងឺមហារីក កាំរស្មី​យូវី ​ជា​បាតុភូតធម្មជាតិ និង​តំណាង​ឱ្យ​តែ​ប្រមាណ​៥%​នៃ​កាំរស្មី​ព្រះ​អាទិត្យ​​ប៉ុណ្ណោះ តែ​យូវី ក៏​អាច​ជា​តំណាង​គ្រោះ​ថ្នាក់​ខ្លាំង​សម្រាប់​ស្បែក​មនុស្ស​ ទៅ​តាម​ប្រភេទ​នៃ​កាំ​រស្មីពណ៌ស្វាយ​មាន​បី គឺ ៖ UVC ជា​កាំរស្មី​ដែល​មាន​ថាមពល​ខ្លាំង​ជាង​គេបំផុត តែ​ក៏អាច​បង្ក​​គ្រោះ​ថ្នាក់ខ្លាំង​​បំផុត​ដែរ ទោះ​ក្នុង​បរិមាណ​តិច​តួច​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ។ តែ​ជា​សំណាង​ល្អ កាំរស្មី​មិន​អាច​ទម្លាយ​ស្រទាប់​អូហ្សូន​បាន​ទេ និងត្រូវ​បាន​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​បង្កើត​​ឡើង​តាម​បែប​សិប្បនិម្មិតទុក​សម្រាប់​​សម្លាប់​ បាក់តេរី។ UVB អាច​ជ្រៀត​ចូល​ដល់​ក្នុង​ស្រទាប់​ការពារ​ស្បែក​អេពី​ដែម និង​ជា​ភ្នាក់ងារ​ធ្វើ​សំយោគ​វីតាមីនដេ តែ​អាច​នាំឱ្យ​​រោល​ស្បែក ព្រម​ទាំង​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​មួយ​ចំនួន​ធំ។ កាំរស្មី​អ៊ុយវេ/​​UV ប្រភេទB​នេះ អាច​ជះ​មក​ផែនដី​ត្រឹម​ប្រមាណ​៥%-១០%​ប៉ុណ្ណោះ ៩៥%​ទៀត​ត្រូវ​បាន​រារាំង​ដោយ​ស្រទាប់​អូហ្សូន។ UVA អាច​ជ្រៀត​ចូលយ៉ាង​ជ្រៅ​ដល់​​ស្រទាប់​ស្បែក Derme និង​ជា​ភ្នាក់ងារ​ធ្វើ​ឱ្យ​ស្បែកឆាប់​​ឡើង​ខ្មៅ ឆាប់​ចាស់មុន​អាយុ​ និង​យូរៗទៅ​ ស្បែក​ចាប់​យារ លែង​តឹង ហើយ​ស្ងួត និង​ជ្រីវជ្រួញ ព្រមទាំង​អាច​នាំ​​ឱ្យ​លេច​ឡើង​នូវ​ស្នាម​អុជ​ច្រេះ ឬ​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ខ្លះផង។ កាំរស្មី​ប្រភេទ​Aនេះ អាច​ទម្លុះ​ស្រទាប់​អូហ្សូន​ ចាំង​មក​លើ​ផែនដី​បាន​យ៉ាង​ងាយ​ ដល់​ទៅ​៩៥%។ ​ក្រៅ​ពី​អាចបង្ក​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក ​​កាំរស្មី​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ភ្នែក និង​ដល់​ប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន។ អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​គិត​ថា កាំរ​ស្មី​​UV ស្រូប​ដោយ​កោសិកា​ស្បែក​ អាច​ទៅ​ប្តូរ​ផ្លាស់ ឬ​ធ្វើ​ឱ្យ​កោសិកានៃ​ប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន​ធ្វើ​ការ​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​ បាត់​លំនឹង ពោល​គឺ​ចុះ​ថយ​សមត្ថភាព​ការពារ​សរីរាង្គ​កាយ​ពី​ជំងឺ​មួយ​ចំនួន។ ដើម្បី​បញ្ចៀស​ផលវិបាក និង​អាច​ទាញ​យក​គុណប្រយោជន៍​ពី​កាំរស្មី​ព្រះ​អាទិត្យ​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ​ យើង​មិន​ត្រូវ​ទៅដើរ​ដេកឈរ​អាំង​ថ្ងៃ​ រាប់​ម៉ោង និង​ចំពេល​ម៉ោង​ក្តៅខ្លាំង ពី ម៉ោង ១០ព្រឹក​ដល់​ម៉ោង​ពីរ​រសៀល​ដូច​ដែល​ក្រសួង​ធនធានទឹក និង​ឧតុនិយម​បាន​ចេញ​សេចក្តី ណែនាំទេ ឬ​ដល់ម៉ោង​បួន​រសៀលផង​កាន់​តែ​ប្រសើរ។ ដើរ​ចេញ​ឱ្យ​ត្រូវ​ថ្ងៃ​ ចំ​ដៃ​ជើងមុខ តែ​ពីរ​បី​នាទី​ ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ នៅ​ពេល​ព្រឹក​គឺ គ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់​សរីរាង្គ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សំយោគ​វីតាមីនD។ ចំណែក​កាំរស្មី​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ សិប្បនិម្មិត ប្រើ​សម្រាប់​ ដុត​ស្បែក​ឱ្យ​ឡើង​ពណ៌ នៅ​តាម​សាឡន​នានា មានទម្រង់​ជា​ការ​​កែសម្ផស្ស​សុទ្ធសាធ ពុំ​ផ្តល់​ប្រយោជន៍​វិជ្ជមាន​ចំពោះ​សុខភាព​សោះ។ សូម​កុំ​ទៅ​ចូល​ក្នុង​ម៉ាស៊ីននេះ​មុន​អាយុ​៣០​ឆ្នាំ​ ព្រោះកាំ​រស្មី​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​ប្រភេទ​យូវី​នេះ អាច​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​ស្បែក​ ភ្នែក​និង​ការពារ​ខ្លួ​ន​ឆាប់​ចុះ​ទន់​ខ្សោយ។ សូម​ការពារខ្លួន​អ្នក​ពីកាំរស្មី​ព្រះ​អាទិត្យ ពេញ​មួយ​ថ្ងៃ​ ដោយ​ពាក់​អាវ​ដៃវែង ពាក់​មួក ពាក់​វែនតាខ្មៅ។ ចំពោះ​អ្នក​ទាន់​សម័យ សូម​​​​ប្រើ​ក្រេម​លាប​ស្បែក​លេខ​UV៣០​ទៅ​៥០ ជា​រៀង​រាល់​ពី​រម៉ោង​ម្តង។  អង្គុយ​គយគន់​ថ្ងៃ​នៅ​ពីក្រោយ​កញ្ចក់មិន​ត្រឹម​តែមិន​អាច​ទទួល​វីតាមីនដេទេ តែអាច​នឹង​ធ្វើស្បែកឆាប់​ចាស់ ងាយ​មាន​អាចម៍​រុយ ច្រែសស្បែក ឬ​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែកបានទៀត ព្រោះ​​កញ្ចក់​មិន​អាច​ការពារ​យើង ទប់​កាំរស្មី​អ៊ុលតា្រវីយូឡេ ​​UV មិន​ឱ្យ​ជ្រៀត​ចូល​ក្នុង​ស្បែក​យើង​បាន​ឡើយ៕
    8/27/2021
    9:59
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - សាច់គោ​និងជំងឺ​​មហារីក​ពោះវៀន​ធំ
    សាច់​ក្រហម​ជាប់ឈ្មោះ​​មិន​ល្អ​យូរ​មក​ហើយ។ ហើយ​នៅ​ពេល​នេះ ការ​សិក្សា​ថ្មី​ទើប​​ចេញ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ខែ​មិថុនា បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំ​ង​ឱ្យ​ឃើញ​កាន់​តែ​ច្បាស់​អំពី​គ្រោះ​ថ្នាក់​នៃ​របប​អាហារ​មាន​​សាច់​ក្រហម​ច្រើន​។ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ យន្តការ​នៃ​ការ​ទទួល​សាច់​ក្រហម​ច្រើន​ និង​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀនធំ។ ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺ​មហារីក គេ​​ត្រូវ​ឈប់​ទទួល​ទាន​សាច់​ក្រហម​ឬ ? ដូច​ម្តេច​ដែល​ហៅ​ថា​សាច់​ក្រហម ? ស្រួល​ធ្វើ មាន​រស់​ជាតិ​ឆ្ងាញ់​ សាច់​ក្រហម​មាន​ក្នុង​មុខ​ម្ហូប​ស្ទើរ​គ្រប់​មុខ។ ប៉ុន្តែ​សាច់​ក្រហម​នេះ ជាប់​ឈ្មោះ​មិន​ល្អ​ប៉ុន្មាន​ទេ ព្រោះ​វា​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​ខូច​សុខភាព​ទៅ​វិញ នៅ​ពេល​យើង​បរិភោគ​ច្រើន​ជ្រុល​។ សាច់​ក្រហម​​ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក រាប់​បញ្ចូល​ក្នុង​បញ្ជី​ឈ្មោះ អាហារ ដែល​អាចជា​ភ្នាក់ងារ​​បង្ក ជំងឺ​មហារីក។ ការសិក្សា​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​បាន​បង្ហាញ​ថា ការ​ទទួល​ទាន​សាច់​ក្រហម​​​អាច​បង្កើន​គ្រោះ​កើត​ជំងឺ​សរសៃ​ឈាម​បេះ​ដូង និង​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀ​ន​ធំ​ ២៤% ជំងឺ​មហារីក​បំពង់​អាហារ​ ថ្លើម លំពែង ២០ទៅ​៦០%​។ តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​សាច់​ក្រហម ? សម្រាប់​សាធារណជន​ទូទៅ និង​អ្នក​ជំនាញ​ម្ហូបអាហារ​ សាច់​ក្រហម គឺ​សាច់​សត្វ ដែល​មាន​ពណ៌​ក្រហម​ឈាម ពោល​គឺ​សាច់​គោ សាច់​ក្របី សាច់​ចៀម សាច់​ពពែ។ សាច់​មាន់​សាច់​ទា សាច់​ជ្រូក សាច់​ទន្សាយ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ ជា​សាច់​ស និង​សាច់​ខ្មៅ សម្រាប់​សាច់​សត្វ​ព្រៃ។ នេះ​បើ​តា​មវចនា​នុក្រម​បារាំង​សម័យ​មុន ឧទាហរណ៍​ Le Petit Robert។ ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​និយម​ន័យ​របស់​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក និង​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ ព្រមទាំង​ភ្នាក់ងារ​សុខាភិបាល​ផ្សេងៗ សាច់​ក្រហម​ គឺ​ជា​សាច់ ​សត្វចតុប្បាទ​ ដូច​ជា សាច់​ជ្រូក សាច់​គោ សាច់​កូនគោ សាច់​ក្របី សាច់ចៀម សាច់​ពពែ ​និង​សាច់​សេះ ពោល​គឺ​គ្រប់​សាច់​សត្វ​ដែល​មិនមែន​ជាពពួក​បក្សី។ សាច់​កែច្នៃ ធ្វើ​ជា​សាច់​ក្រក ហតដក សាច់​ងៀត សាច់​កំប៉ុង ​ ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​អាហារ​កែច្នៃ​ដែល​ជា​ភ្នាក់ងារ​បង្ក​ជំងឺ​មហារីក​ទាំង​អស់ ទោះ​អាហារ​នេះ​មាន​ល្បាយ​​សាច់​គោ ល្បាយ​សាច់ជ្រូក សាច់​មាន់​សាច់​ទា ឬ​គ្រឿង​ក្នុងសត្វ​អ្វី​ក៏​ដោយ​។ ​ព្រោះ​សម្រាប់​​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្រាវជ្រាវ​ជំងឺមហារីក​អន្តរជាតិ សាច់​​ផ្អាប់ សាច់​ប្រលាក់​ ​សាច់​ក្រៀម ដោយ​វិធីត្រាំ ដោយ​វិធី​ឆ្អើរ​ផ្សែង​ភ្លើង ឬ​ដោយ​វិធី​ផ្សេងៗទៀត​ ដើម្បី​លើក​រសជាតិ ឬ​ដើម្បី​រក្សាទុក​បាន​យូរ ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​អាហារកែច្នៃ ទាំង​អស់។ ដើម្បីការពារ​កុំ​ឱ្យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក ឬ កាត់​បន្ថយ​គ្រោះ​កើត​ជំងឺ​មហារីក ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​តែង​ណែនាំ​ឱ្យ​កាត់​បន្ថយ​ការ​បរិភោគ​អាហារ​កែច្នៃ អាហារ​បែប​ឧស្សាហកម្ម។ សេចក្តី​ណែនាំ​របស់​គ្រូពេទ្យ​ ទាក់ទង​នឹង​ការ​កាត់​បន្ថយការបរិភោគ​សាច់​សត្វ​ចតុប្បាទ​ ឬ​សាច់​ក្រហម ​នេះ​បាន​លាន់​ឮ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ និង​ច្រើន​ឡើងៗ​ តែ​រហូត​មក​ទល់​នឹង​ពេល​នេះ​ គ្រូពេទ្យ​ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់​ក៏​ពុំ​​ច្បាស់​ និង​មានភស្តុតាង​ណា​មួយមក​លាត​ត្រដាង​​​​បង្ហាញ​​អំពីការ​​បំប្លែង​ខ្លួន​របស់កោសិកា​ទៅ​ជា​ជំងឺ​​មហារីក​ តាមរយៈ​​ការ​ទទួល​ទានសាច់​ច្រើនឡើយ។ ​គ្មាន​អ្នកជំនាញ​ណា​យល់​​អំពី​ទំនាក់ទំនង​នៃការ​ទទួល​សាច់​និង​ជំងឺមហារីក​ពោះវៀន​ធំទេ។ ប៉ុន្តែ ពេលនេះ មាន​ការសិក្សា​ថ្មីមួយ ទើប​ចេញផ្សាយ​កាល​ពីចុង​ខែមិថុនា ២០២១ ក្នុង​ទស្សនាវដ្តី​វិទ្យាសាស្ត្រ Cancer Discovery បានរក​​ឃើញអំពី​ចំណង​ជីវសាស្ត្រ រវាង​ការ​ទទួល​សាច់​ក្រហម និង​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀនធំ។ បើ​តាម​លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​​​ របប​អាហារ​សម្បូរ​ជាតិ​សាច់​ក្រហម បង្ក​​ការ​ខូច​ខាត ដល់​ ​​អាដេអិន​ ឱ្យ​មាន​​ទម្រង់​ពិសេស​ប្លែក​ពី​គេ។ អ្នកស្រាវជ្រាវ​បាន​ធ្វើ​​សម្រង់​ អាដេអិន​ របស់​អ្នក​ជំងឺ​ ៩០០នាក់ មាន​ផ្ទុក​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀនធំ​ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​​ជាង​២៨០០០០​នាក់ ដែល​បាន​ចូល​ក្នុង​កម្មវិធី​សិក្សា​រយៈ​ពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​វិភាគ​បាន​បង្ហាញ​ថា អាដេអិន​ របស់​អ្នក​ជំងឺ​ទាំង​អស់​ មាន​ការបំប្លែង​​ពិសេសប្លែក ដែល​ពុំ​ធ្លាប់​កំណត់​ឃើញ​ពី​មុន​ទេ។ ការ​ខូច​ខាត​​នេះ​ជា​ប្រតិកម្ម​គីមីបំប្លែង​​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ Alkylation។ គ្រប់​កោសិកា​បំប្លែង​អាគីឡាស្យុង មិន​ក្លាយ​ទៅ​ជាកោសិកា​មហារីក​ទាំង​អស់​ទេ​។ ប៉ុន្តែ​ប្រតិកម្មបំប្លែង​នេះ មាន​ពាក់ព័ន្ធ​ខ្លាំង​ណាស់​នឹង​ការ​ទទួល​សាច់​ក្រហម​ (សាច់​ក្រហម​មិន​កែច្នៃ ឬ​សាច់កែច្នៃ) បើ​ប្រៀប​ធៀប​ទៅនឹងពេល​មុន​លេច​​រោគសញ្ញា​​មហារីក។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ អាដេអិននេះ គ្មាន​ការ​បំប្លែង​ខូចខាត​សោះ ចំពោះ​អ្នក​មាន​របប​អាហារ​ចូល​ចិត្ត​ទទួល​ទាន​តែ​សាច់​មាន់​ឬ​ត្រី។ ដូច្នេះ​ មូល​ហេតុ​គឺ​ទំនង​ជា​បណ្តាល​មក​ពី​សាច់​ក្រហម មាន​សមាសធាតុ​ផ្សំ​គីមី ដែល​អាច​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ប្រតិកម្ម​អាគីឡាស្យុង។​ សមាសធាតុ​គីមីនោះអាច​ជា​ ជាតិ​ដែកដ៏​សម្បូរ​បែបនៅក្នុង​​សាច់​ក្រហម​ ឬ​ជាតិ​នីត្រាតដែល​មាន​ប្រើ​ច្រើន​ក្នុង​អាហារ​កែច្នៃ។ ​ប្រតិកម្ម​និង​ការ​បំប្លែងមាន​​ខ្លាំង​ជាង​គេនៅ​ត្រង់​ពោះ​វៀនធំ​ផ្នែក​ខាង​ស្តាំ​និងខាង​​ចុង​ផុត ​ដែល​​ជា​ផ្នែក​ងាយ​មាន​កោសិកា​មហារីក​ខ្លាំង​​លើ​អ្នក​ជំងឺ​ទទួល​ទាន​សាច់​ក្រហម​ច្រើន។ ​ប្រតិកម្ម​អាគីឡាស្យុង នេះក៏​មាន​ពាក់​ព័ន្ធ​ខ្លាំង​ដែរ​ទៅ​នឹង​លទ្ធភាព​ជា​ពី​ជំងឺ​មហារីក ឬ​​បាន​រួច​ពី​ស្លាប់​របស់​អ្នក​ជំងឺ​មហារីក​។ អ្នក​ជំងឺ​ណា​មាន​អាដេអិន​ខូច​ខាត​ខ្លាំង​ដោយ​អាគីឡាស្យុង​ អ្នក​ជំងឺ​នោះ​មាន​គ្រោះ​ហានិភ័យ​ស្លាប់​កើន​ឡើង​ដល់​ទៅ​៤៧%។ ​​គួរ​ឈប់​ទទួល​ទាន​សាច់​ក្រហម​ឬ ? លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវនេះ មាន​ចំណែក​សំខាន់​ណាស់ ! ជាការ​វែក​ផ្លូវ ជួយ​ឱ្យ​គ្រូពេទ្យ​អាច​​កំណត់​បាន​ថា​តើ​អ្នក​ជំងឺ​ណា​ងាយ​មាន​ប្រតិកម្ម​អាគីឡាស្យុង​ពីកំណើត​  ដែល​ត្រូវ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ទទួល​ទាន​សាច់​ក្រហម អ្នក​ជំងឺ​ណា​ងា​យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ ឬ​ឆាប់​ដឹង​តាំង​ពី​ដំបូង​​​ថា​ជំងឺ​កំពុង​វិវឌ្ឍន៍​ទៅ​រក​ មហារីក ... ព្រមទាំង​អាច​​កំណត់​បាន​អំពី​លទ្ធភាព​ព្យាបាល និងរយៈ​ពេល​​សង្ឃឹម​រស់អ្នកជំងឺ​។ យល់​អំពី​ការ​វិវឌ្ឍន៍​នៃ​ជំងឺ​ ក៏ជា​ការបើក​ផ្លូវ​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ឃើញ​​​ថ្នាំព្យាបាល ​សម្រាប់​បង្អាក់​ ឬ​ផ្តាច់​ដំណើរ នៃជំងឺ​កុំ​ឱ្យ​រាលដាល​បានដែរ។ ប៉ុន្តែ​ ! ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​មិន​ណែនាំ​ឱ្យ​ឈប់​បរិភោគ​សាច់​ក្រហម​សោះ​ឡើយ ព្រោះ​បើ​តាម​ការ​វិភាគ​ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​កោសិកា​​​ចាប់​ខូច​ខាត​​និង​មាន​ហានិភ័យ​វិវឌ្ឍន៍​ទៅ​ជា​កោសិកា​មហារីក កើតមាន​និង​ឡើង​ខ្ពស់​ តែ​នៅ​លើ​អ្នក​ជំងឺ​ដែល​ចូល​ចិត្ត​បរិភោគ​សាច់​ច្រើន ក្នុង​បរិមាណ​១៥០ក្រាម (មួយ​ខាំ​កន្លះ) ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បី​បាន​សារជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​មក​ចិញ្ចឹម​រាងកាយ ​សូម​ជ្រើសរើស​បរិភោគ​សាច់​ស ដែល​ផ្ទុយ​ពី​សាច់​ក្រហម​ បែរ​មាន​អំណាច​ការពារ​សុខភាព​មនុស្ស​ទៅ​វិញ។ ការ​ទទួល​ទាន​សាច់​បក្សាបក្សី​ច្រើន  មិន​ត្រឹម​តែ​មិន​សូវ​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះ​កើត​ជំងឺ​មហារីក ជំងឺ​សរសៃ​ឈាម​បេះ​ដូង​ទេ ដូច​សាច់​ក្រហម​ទេ តែ​ថែមទាំង​ល្អ​ជាង​អ្នក​បរិភោគ​សាច់​តិច ឬ​មិន​បរិភោគ​សាច់​សោះ​ទៀត​ផង។ ដូច្នេះ​សូម​ផ្តល់​អាទិភាព​ដល់​ការ​ទទួល​ទាន​សាច់​មាន់ សាច់​ទា តែ​ដោយ​ចៀសវាង​វិធី​ចំអនិន​បែប​អាំង និង​បើ​ភ្លើង​ខ្លាំង។ អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​មិន​ទាន់​អាច​ពន្យល់​អំពី​ផលល្អ​នៃ​សាច់​ស​បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ​សម្រាប់​ពេល​នេះ។ លោកអ្នក​អាច​ជ្រើសរើស​ជាតិ​​ប្រូតេអ៊ីន​ក្រៅ​ពី​សាច់ក៏​បាន ដោយ​ទទួល​ទានត្រី ស៊ុត ឬ​អាហារ​ធ្វើ​ជាតិ​ទឹក​ដោះ ឬ​​ពពួក​​សណ្តែក​។ អង្ករ​បួន​កំប៉ុង​ដាំ​ជាមួយ​សណ្តែក​​កន្លះ​កំប៉ុង​ អាច​ផ្តល់​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​ស្មើ​នឹង​កន្លះ​គីឡូសាច់​គោ៕
    7/21/2021
    8:19
  • នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ - រៀបការ​ជាមួយបងប្អូន​ឯង បង្ក​ផលវិបាក​សុខភាព​យ៉ាងណា ?
    ការ​ជាមួយ​បង​ប្អូន​ បាន​កូន​មក​ល្ងង់  រៀន​មិន​ចេះ មិន​សូវ​ឆ្លាត ... នេះជា​អ្វី​ដែល​ចាស់ៗ​ធ្លាប់​និយាយ​តៗគ្នា​មក។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​មូលហេតុ​សេដ្ឋកិច្ច ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​បែកទ្រព្យ ដើម្បី​រក្សា​ពូជអំបូរ ឬ​ដោយ​មូលហេតុ​ប្រពៃណី មានគូស្វាមី​ភរិយា​ច្រើន​ណាស់ ត្រូវ​ជាបងប្អូន​ជីដូន​មួយ​គ្នា។ អាពាហ៍​ពិពាហ៍រវាង​បងប្អូន​ជីដូនមួយ​​ -ជីទួត​មួយ ឬ​រវាង​មា/មីងនិង​ក្មួយ​ជីដូន​មួយ មិន​ត្រូវ​បាន​ហាមឃាត់​ដោយ​ច្បាប់ ហើយ​ក៏មិ​ន​ខុស​ច្បាប់​ធម្មជាតិ​អ្វី​ដែរ ប៉ុន្តែ​រៀប​ការ​ជាមួយ​​​បង​ប្អូន​ជាប់​ឈាម​គ្នា កាន់​តែ​ជិត កាន់​តែអាច​មាន​ផលវិបាក​ច្រើន ដល់​កូន​ និង​ដល់​បញ្ហា​បន្ត​ពូជ។ អាពាហ៍ពិពាហ៍រួម​ឈាម​ពិត​ជា​ដើម​ហេតុ​មួយ​នៃ​កើត​ជំងឺ​តំណពូជ ?​ រៀប​ការ​ជាមួយ​បង​ប្អូន​ក្នុង​​វង្ស​ត្រកូល​តែ​មួយ​ជាមួយ​គ្នា មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​ របស់អ្នក​ជា​​​​​ប្តី​និង​ប្រពន្ធ​ផ្ទាល់​ទេ បើ​និយាយ​តាម​បែប​វេជ្ជសាស្ត្រ​ ឬ​សម្រាប់​ក្រសែ​ភ្នែក​សង្គម​។ ប៉ុន្តែ​ផលវិបាក នៃ​អាពាហ៍ពិពាហ៍​រួម​ឈាម ដែល​គេ​អាច​ជួប​ប្រទះ គឺការ​បន្ត​ពូជ និង​​កូន​ដែល​ប្រសូត​ចេញ​ពីគូស្វាមីភរិយា​នោះ​។ រហូតដល់​ពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍​ទី១៩ គេសង្គេ​តឃើញ​មាន​មនុស្ស​កើត​ជំងឺសេនេទិក​ច្រើន ច្រើននៅទ្វីប​​អឺរ៉ុប និង ​អាមេរិក ដែល​ កាលណោះ មាន​ទម្លាប់​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ក្នុង​រង្វង់​គ្រួសារ​តែ​មួយ ឬ រវាង​​​បងប្អូនជីដូន​ឯងច្រើន​នៅឡើយ។ នេះ​បើ​តាមសាស្ត្រាចារ្យ អូស្រ្តាលី​ លោក Pr Alan Bittles ឯកទេស​ខាង​ជីវវិទ្យាមនុស្ស។ បច្ចុប្បន្ន ២០%​ទៅជាង​​៥០%​ នៃកូន​កើត​ នៅតំបន់​​អាហ្វ្រិកខាង​ជើង អាហ្វ្រិក​កណ្តាល តំបន់​ដើម​បូព៌ា តួកគី អាស៊ីកណ្តាល អាស៊ី​ខាង​ត្បូង ប្រសូត​ចេញពី​ឪពុកម្តាយ​ដែល​មាន​ជីដូនជីតា​រួមគ្នា។ ហើយ​អត្រា​មរណៈ​នៃ​ទារកកើត​ចេ​ញ​ពី​គូស្រករបងប្អូន​គ្នា បាន​ឡើង​ដល់​ទៅ ៣,៥%​លើ​សគូស្រក​ដែល​គ្មាន​ជាប់​សាច់​ឈាមគ្នា។ នេះ​បើ​តាម​របាយការណ៍​សិក្សា​របស់​លោកសាស្ត្រាចារ្យ Bittles ដដែល​ ដែល​មាន​ចុះ​ផ្សាយ​ក្នុង​ទំព័រទស្សនាវដ្តី​វិទ្យាសាស្ត្រPNAS ។ តើ​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​រួម​ឈាម​ បង្ក​ផលវិបាក​យ៉ាងណា​ខ្លះ​? នៅ​ប្រទេស​បារាំង​វិញ មាន​គូស្វាមី​ភរិយាជាប់​សាច់​ឈាម​គ្នា​ជា​​ច្រើនគូ​ណាស់​ដែល​មក​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យដោយហេតុ​កូន​មាន​ជំងឺ​ពាក់ព័ន្ធនឹង​ហ្សែន។ ច្រើន​ណាស់​ គឺ​ប្រមាណ​ជា ​ពី​៣៥០០០​ ទៅ​៤ម៉ឺន​នាក់ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ។ ៣០-៣៥% នៃ​ក្មេងឬ​កុមារ ដែល​មាន​​ជំងឺកម្រ ជំងឺ​ព្យាបាល​មិន​ជា ទាំង​អស់​នេះ​ ​សុទ្ធ​តែ​កើត​ចេញ​ពី​​ឪពុកម្តាយ​ជា​បង​ប្អូនជីដូនមួយ​នឹងគ្នា។ ហើយ​ក៏​មាន​គូស្វាមី​ភរិយា​ជា​ច្រើន​ដែរ ដែល​មក​ជួប​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​​មុន​នឹង​សម្រេច​យក​កូន ព្រោះ​ខ្លាច​កូន​កើត​មក​មាន​បញ្ហា​សុខភាព ដោយ​ហេតុ​តែដឹង​ខ្លួន​ថា ​​ប្តី​ឬ​ប្រពន្ធ ជាប់​ខ្សែ​លោហិតតែមួយ ឬ​​ជា​បងប្អូន​ជីដូន​មួយ​នឹង​គ្នា។ ​នេះបើ​តាម​តួលេខ​ផ្តល់ដោយ​សាស្ត្រាចារ្យ​Arnold Munnich ប្រធានមូលនិធិ​ Imagine និង​ជាគ្រូពេទ្យ​កុមារ​ មានជំនាញ​ផ្នែក​សេនេទិក (ពូជពង្ស) នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​នេកែកុមារឈឺ Necker-Enfants malades AP-HPនិង​វិទ្យាស្ថាន​Imagine ទីក្រុង​ប៉ារីស។ យក​បងប្អូន​ជីដូនមួយ ជា​ប្តីប្រពន្ធ មិន​ត្រូវ​ហាមឃាត់​ដោយ​ច្បាប់​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​អាច​នឹង​បង្ក​ហានិភ័យ​សុខភាព​ដល់​កូន​ជំនាន់ក្រោយ។ ផលវិបាក​ដែល​គេ​ជួប​ប្រទះ​ញឹក​ញយ​ជាង​គេ មាន​តាំង​ពី កូន​កើត​មក​ស្លាប់ៗ គូស្វាមីភរិយា​អា ពុំ​អាច​មាន​កូន​ កូន​កើត​មក​លូតលាស់​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ ទាំង​ផ្នែកកាយសម្បទា និង​ខួរក្បាល ឬ​មិន​គ្រប់​លក្ខណៈ។ល។ ហានិភ័យ​ទាំងនេះ​ ថ្វី​បើ​មាន​កើត​មាន​ជា​ស្វ័យ​ប្រវត្តិលើ​​គ្រប់​គូ​ស្វាមី​ភរិយា​រួម​ឈាមមែន​ ប៉ុន្តែ​ហានិភ័យ​មាន​នៅ​មុខ។ តើ​រៀបការ​ជាមួយ​បងប្អូន​ជី​ដូន​មួយ​ឯង​នាំឱ្យ​កើត​មានជំងឺប្រភេទ​អ្វី​ខ្លះ​ ? ​ លោក​សាស្ត្រាចារ្យ Arnold Munnich ៖  “ជា​ជំងឺ​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​គូស្វាមីភរិយា មាន​ហ្សែន​ដូច​គ្នា ព្រោះ ប្តី​ឬ​ប្រពន្ធ​នេះ មាន​​ឪពុក -​ម្តាយ  ឬ​ជីដូន​ជីតា រួ​ម​គ្នា​។ ជំងឺ​នេះ​អាចមានច្រើនប្រភេទ​ ខ្លះ​ឃើញមាន​​កើត​ញឹកញាប់​ខ្លាំង ខ្លះ​មិន​សូវ​ឃើញ​មាន​ទេ។ ជំងឺ​ទាំង​នោះ ជា​ប្រភេទ​ ជំងឺសេនេទិក  ជំងឺ​តពូជ​​ពី​កំណើត ប្រមាណ​ជាង​១០​មុខ ដែល​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​កូន​កើត​មកមាន​ជំងឺ​ជាប់​ខ្លួន ឬ​ធ្លាក់​ខ្លួន​​​ពិការ​ ៖ ​ជា​​​ជំងឺពាក់ព័ន្ធ​នឹង​​សាច់​ដុំ Myopathie - នឹងគ្រាប់​ឈាម​ក្រហមDrépanocytose -នឹង​​ប្រព័ន្ធ​ផ្លូវ​ដង្ហើម​និង​ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ​ Mucoviscidose ​។ កូន​កើតមកអាច​មានការលូត​លាស់​មិនប្រក្រតី នៅ​សរីរាង្គ​ណា​មួយ ដូច​ជា​បេះ​ដូង ឬ​ ​មាន​ការ​លូត​លាស់ខួរ​ក្បាល​​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ មាន​សតិបញ្ញា​មិន​ល្អ មិន​គ្រប់ទឹក ពិការ អន់​បញ្ញា ឬ​កើតមក​មិន​អាច​រស់​បាន កើតមក​ស្លាប់ភ្លាម ឬ​ស្លាប់​តាំង​ពី​មុន​កើត​នៅក្នុង​ពោះ។   មនុស្ស​យើង​ម្នាក់​ៗ​មាន​ហ្សែនដល់​ទៅ​ជាង​៣ម៉ឺន​ ដែល​​ឪពុកម្តាយចែក​ឱ្យ​ពី​កំណើត។ ហើយបង​ប្អូន​ជីដូនមួយរបស់​យើង​ ​​​​តែង​តែ​មាន​ហ្សែន​ណា​មួយ​ ដូច​យើង ក្នុង​ចំណោម​បីម៉ឺន​ហ្សែន​នោះ​។ បាន​ន័យ​ថា​ហានិភ័យ​មាន​ជំងឺតំណពូជពី​ឪពុកម្តាយ -ជីដូនជីតា ​មានច្រើនណាស់។​​ ​ ខ្ញុំនិយាយ​ដូច្នេះ​មិនមែន​ហាម​មិន​ឱ្យ​រៀបការជាមួយ​បងប្អូន​ជីដូន​ឯង​ទេ តែ​បើ​ចង់​រៀប​ការ​ជាមួយ​បងប្អូន​រួមខ្សែលោហិត​គ្នា ត្រូវ​ប្រាកដថា​ពូជ​អ្នកល្អ គ្មាន​ផ្ទុក​ហ្សែនឈឺ។” ហេតុ​អ្វីបាន​ជារៀប​ការ​ជាមួយ​បងប្អូន​ជីដូន​មួយ​ឯង​មាន​ បង្កើនហានិភ័យ​មាន​កូន គ្មាន​សុខភាព​​ល្អ ? ដើម្បី​ងាយ​យល់​ គេ​ត្រូវ​​​រំលឹក​​​មេរៀន​ជីវវិទ្យាបន្តិច​​សិន។ កោសិកា​មនុស្ស​គ្រប់រូប​ មាន​ក្រូមូសូម​ ចំនួន ៤៦ ដែល​ត្រូវ​ជា​២៣​គូ។ ហើយ​ក្នុងក្រូមូសូម​មួយ​គូៗនោះ ម្ខាង​បានមក​ពីឪពុក មួយ​បាន​មក​ពីម្តាយ។ បានន័យ​ថា​ក្រូម៉ូសូមនីមួយៗ មាន​ហ្សែន និង​ អាដេអិន ​ពីរ​គំរូ ៖ មួយ​មាន​ប្រភព​មក​មក​ពីខាង​​ម្តាយ មួយ​ទៀត​មានប្រភពមក​ពីខាង​ឪពុក សម្រាប់​កំណត់​អំពី​ភេទ ពណ៌​សម្បុរ​ស្បែក​ភ្នែក សក់...។  គ្រប់​ហ្សែន​សុទ្ធ​តែ​អាចមានការ​បំប្លែង​ខ្លួន ខ្សោយ ​ខូច ឈឺឬ​មិន​ប្រក្រតី ដោយ​​មូលហេតុ​ណាមួយ។ ហ្សែន​នោះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ឪពុក ឬ​ម្តាយ ចែក​មក​ឱ្យ​កូន​ដែរ។ ប៉ុន្តែ​បើមាន​ហ្សែន​មិន​ល្អ ហ្សែន​ខ្សោយ​ ​តែ​មួយ​  (ជួនជា​​ហ្សែនខាង​ម្តាយ ជួន​ខាងឪពុក) នោះគ្មាន​បញ្ហា​ទេ។ ហ្សែន​នោះ​​បន្តនៅ​ជាប់​ក្នុង​​ខ្លួន​យើង ដោយ​មិនបង្ក​ឱ្យ​មាន​ជំងឺ​អ្វី​ឡើយ ពេល​មាន​តែ​មួយ​។ ភាសា​បច្ចេកទេស​ គេ​ហៅ​ថា​ gène récessif។ ប៉ុន្តែ​បើមានគំរូ​ហ្សែន​ខ្សោយ​​ ឡើង​​ដល់​ទៅ​ពីរ នោះ​ទើប​ជា​បញ្ហា និងបង្ក​ឱ្យ​មានជំងឺ​តំណពូជ​​ ពី​កំណើត។ ហេតុ​ដូច្នេះហើយ​បាន​​ជា​គ្រួសារ​មាន​ហ្សែន​មិន​ល្អហើយ មាន​​ករណី​រៀប​ការ​ជាមួយ​បងប្អូន​ឯង ជាប់​ខ្សែ​លោហិត​តែ​មួយ​ត្រឹម​ជីដូន​មួយនឹងគ្នា​ទៀត​ កូន​របស់​ប្តីប្រពន្ធ​ជា​បងប្អូន​​គ្នានេះ​ មាន​ប្រូបាប៊ីលីតេខ្ពស់​ខ្លាំង ក្នុង​ការ​ទទួល​​ហ្សែន​មិន​ល្អ​ដល់​ទៅ​ពីរ។ ដូច្នេះ​កូន​កើត​មកនោះ​ ត្រូវ​​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​ កើត​ជំងឺ​សេនេទិក​។ និយាយ​ឱ្យ​ស្រួល​ស្តាប់​ទៅ បើ​គ្រួសារ​មួយ​មាន​​ហ្សែន​ជា​ភ្នាក់ងារ​បង្ក​ជំងឺ​សេនេទិក  ការ​បន្ត​ពូជ​​ក្នុងរង្វង់​គ្រួសារ​​តែ​មួយ​ នឹង​សម្រួល​ឱ្យ​ជំងឺ​​សេនេទិក​ងាយ​នឹងលេច​ឡើងណាស់។ ​តើ​ហានិភ័យ​នៃ​អាពាហ៍ពិពាហ៍​រួមឈាម មាន​កំរិត​ណា ? ​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ Arnold Munnich ៖ “នៅ​ពេល​បង្ក​កំណើត​កូន ​ម៉ែនិង​ឪរំលែក​​ហ្សែន​របស់ខ្លួន​ឱ្យ​កូនម្នាក់​​ពាក់​កណ្តាល ម​កផ្គុំ​ចេញ​ជា​កូន។ ពោល​គឺ​កូន​​ទទួល​មរតក​សេនេទិក​ ចំនួន​៣ម៉ឺន ពីម្តាយ​ និងបីម៉ឺន​ទៀតពី​ឪពុក ដោយ​ខ្លះ​បំប្លែង​ខ្លួន ខ្លះ​ឈឺ​ ខ្លះ​ខូច ...។ ហើយ​​​បង ឬ​​ប្អូន​ជីដូន​មួយរបស់​កូន​នោះ​ ក៏​អាច​​មាន​ផ្ទុក​ហ្សែន​បំប្លែង​ខ្លួន ហ្សែន​ខូច ហ្សែន​ខ្សោយ​ដូច​គ្នា ក្នុង​កំរិត​ប្រូបាប៊ីលីតេ​ ១៥% ។ ដូច្នេះ​បើ​បងប្អូន​ជីដូន​មួយ​​នេះ រៀប​ការ​នឹង​គ្នា នោះពួកគេ​មាន​ឱកាស ​មួយ​លើ​បួន បាន​កូន​មាន​ជំងឺសេនេទិក។ ​តែ​៧៥%​ទៀត​ល្អ​ទេ។ ចឹង​ហើយ​បាន​ជា​មាន​គូស្វាមី​ខ្លះ​មាន​កូនល្អៗជា​ធម្មតា​នោះ។ ពេទ្យ​មិនមែន​ចេះ​តែ​ថា និង​ហាម​មិន​មិន​ឱ្យ​ស្រលាញ់​បងប្អូន​ជីដូន​មួយ​ឯង​ទេ តែចង់​ប្រាប់​ថា​​ហានិភ័យ​ពិត​ជាមាន​ជា​ប្រាកដ។ ហានិភ័យ​បាន​កូន​មាន​ជំងឺ​សេនេទិក នឹង​ត្រូវ​ថយ​ចុះ​ពាក់​កណ្តាល​ប្រសិន​បើ​ប្តី​ប្រពន្ធ​ជា​បង​ប្អូនជី​ទួត​មួយ​នឹង​គ្នា និង​ពាក់​កណ្តាល​ទៀតបើ​ជា​បងប្អូន​ជីលួត​មួយ​នឹង​គ្នា។ » ក្រៅ​អំពី​ចៀសវាង​រៀប​ការ​ជាមួយ​បងប្អូន​ជាប់​ជិតសាច់​គ្នា គេ​អាច​​រក​ជំនួយ​ពី​វិទ្យាសាស្ត្រដោយ​ទៅ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ ដើម្បី​ធ្វើ​តេស្តវិភាគ​ឈាម​រក​មើល​ថា​យើង​មាន​ហ្សែន​មិនប្រក្រតី​លាក់​ក្នុង​ខ្លួន​ដែរ​ឬទេ។ បន្ទាប់​មក​លោក​អ្នក​អាច​សម្រេច​ចិត្ត​ទៅ​តាម​លទ្ធផល​ និង​ទៅតាម​មនសិការ​របស់​ខ្លួន​រៀងៗខ្លួន ក្នុង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​រៀប​ការ​ជាមួយ​បងប្អូន​ជាប់​សាច់សាលោហិត​គ្នា។ ហើយ​សូម​ចង​ចាំ​ទៀត​ថា សម្រាប់​វិទ្យាសាស្ត្រ​ បងប្អូនជីដូន​មួយ​ខាង​ម្តាយ ក៏​ដូច​ខាង​ឪពុក មាន​កំរិត​ជិត​ស្និទ្ធ​ហ្សែន​ដូច​គ្នា។  មិនមែន​បើ​ឪពុក​និង​ឪពុក​ជា​បង​ប្អូន​បង្កើត មាន​គ្រោះ​ជាង​ បងប្អូន​ជីដូនមួយ​រវាង​ម្តាយនិង​ម្តាយ ដូច​ការ​គិត​របស់​មនុស្ស​លោក និង​​ក្នុង​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ប្រទេសខ្លះ​ទេ។
    7/15/2021
    9:21

Acerca de នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Sitio web de la emisora

Escucha នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ, ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ y muchas más emisoras de todo el mundo con la aplicación de radio.es

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Descarga la aplicación gratis y escucha radio y podcast como nunca antes.

Tienda de Google PlayApp Store

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ: Podcasts del grupo

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ: Radios del grupo

Information

Debido a las restricciones de su navegador no es posible reproducir directamente esta emisora en nuestro sitio web.

Sin embargo, puedes escuchar la emisora en el reproductor emergente de radio.es.

Radio